‘Hier gebeuren zoveel verschillende dingen, dat moet je als opvolger wel zien zitten’

Herbert Nijland nam het bedrijf begin jaren tachtig over van zijn ouders. ‘Zij waren toen al van een gemengd bedrijf, met ook varkens, kippen en wat akkerbouw, overgestapt op een melkveebedrijf’, vertelt Herbert, die in 1983 werd geconfronteerd met de superheffing. Dat was een Europese boete om de melkoverschotten te bestrijden. ‘Dat kostte ons zo’n twintig procent aan inkomsten, terwijl we net een nieuwe stal hadden gebouwd. Yvonne had verpleegkunde gestudeerd, maar had door bezuinigingen net haar baan verloren. Dus wat nu?’

Kaas maken. Herbert had in de buurt een kaasmakerijtje annex -winkeltje gezien en dacht: dat kunnen wij ook. ‘Yvonne en ik hebben vervolgens in Zwolle een kaasmaakcursus gevolgd’, zegt Herbert. Yvonne: ‘We hebben daarna kaasmaakspullen gekocht en in de schuur eigenhandig een kaasmakerij gebouwd.’ Herbert: ‘Yvonne maakte de kaas en deed de winkel, ik deed de koeien. Zo zijn we begonnen. Was best een gok, want kaasmaken gebeurde in Twente nauwelijks. Maar het liep meteen.’

Het bedrijf groeide gestaag. Er kwam karnemelk bij, vervolgens yoghurt, daarna meerdere soorten kaas. De boerderij werd steeds een beetje groter, er kwamen ook wat koeien bij. ‘We kregen ook al vrij snel de vraag van scholen of ze eens mochten kijken in een kaasmakerij.’ Yvonne: ‘Later kwamen ze met busladingen vol hier naartoe.’

Herbert: ‘We zijn altijd een supertransparant bedrijf geweest, dat was en is ons concept: kom maar kijken! Vanuit onze kijkgang kun je de koeien én de kaasmakerij zien. We hebben die zoete inval een beetje afgekeken van Elfstedenwinnaar Evert van Benthem, voor hij naar Canada ging. Evert was superenthousiast over al dat volk over de vloer.’

Landgoed Kaamps is intussen uitgegroeid tot een bedrijf met meer dan honderd werknemers en met behalve in Deurningen ook een vestiging in Oldenzaal, waar de kazen worden gerijpt. Er grazen tegenwoordig 250 melkkoeien op het bedrijf en behalve een kaasmakerij en kaaswinkel, kan er in Deurningen sinds een paar jaar ook worden gegeten in een brasserie.

Met Femke (38) Joucke (36) en Boaike (31) hebben drie van de vier kinderen hun weg in het bedrijf intussen gevonden. Niet dat het voor allemaal een logische stap was. ‘Ik wilde aanvankelijk niet’, zegt Femke. ‘Pas in 2008, toen de nieuwe kaasmakerij werd gebouwd, begon ik het interessant te vinden. Toen m’n ouders me een paar jaar later vroegen om de kwaliteitscontrole te doen, heb ik toch maar toegehapt.’

Ook Boaike had aanvankelijk zijn twijfels. ‘Mijn oudste broer deed hier de boerderij al en dat samen doen zag ik niet zitten. Maar gaandeweg ben ik er hier toch ingerold. En tegenwoordig doe ik hier eigenlijk van alles wat. Administratie, op het land, in de stal.’

Yvonne: ‘We hebben de kinderen nooit gepusht. We hadden altijd zoiets van: als je niet wilt, dan niet.’ Herbert: ‘Je moet het ook wel écht zien zitten. Er gebeuren hier zoveel verschillende dingen, dat is best moeilijk.’

Natúúrlijk heeft de huidige generatie weleens nieuwe ideeën. ‘Maar dat leidt nooit tot onenigheid’, zegt Boaike. Femke: ‘Nee, we doen hier alles in overleg en komen altijd tot een gezamenlijk besluit.’ Kwaliteit en dierenwelzijn stonden en staan daarbij hoog in het vaandel. Het ontbreekt de vrijeuitloop-koeien in Deurningen aan niks. Zo staan de staldeuren vanaf het voorjaar de hele dag open, zodat de koeien zelf kunnen beslissen of ze binnen willen blijven of naar buiten gaan. Maar ook in de stal worden de koeien gepamperd met waterbedden en masserende borstels. ‘Soms moeten we ze naar buiten jagen, zo fijn vinden ze het in de stal’, lacht Herbert.

Nog even, en dan staat de nieuwe generatie er in Deurningen alleen voor. Dan zetten Herbert en Yvonne er een punt achter. ‘Moeite met loslaten? We zullen het zien, maar ik denk dat dat wel mee zal vallen’, zegt de laatste. Voor het zover is, is Herbert bezig aan zijn laatste kunstje. Landgoed Kamps wordt nog dit jaar volledig verduurzaamd en zelfvoorzienend gemaakt.

‘Zo krijgen we een systeem dat onze stikstofuitstoot reduceert met zeventig procent. De regering neemt genoegen met vijftig, dus daarmee zijn we straks het beste jongetje van de klas. Daarnaast bouwen we een vergister. Die zorgt ervoor dat het methaan uit onze mest in een warmte-krachtkoppeling (wkk) terechtkomt en de kaasmakerij verwarmt. Van de miljoen kilowattuur die we hier jaarlijks verbruiken, komt straks een derde van onze zonnepanelen, de rest van de wkk. We worden dus helemaal zelfvoorzienend. Waarbij iedere koe straks een eigen lig- en eetplek krijgt.’ Herbert Nijland wil er maar mee zeggen: ‘Landgoed Kaamps is straks helemaal klaar voor de nieuwe generatie.’