‘Chronische klachten zijn één op één te herleiden tot de verstoorde biodiversiteit’

Laatst nog. Ze werd ergens aangekondigd als ‘bestsellerauteur, orthomoleculair en natuurgeneeskundig therapeut, trainer, spreker en biodiversiteitsboerin in spe.’ Het klopte allemaal, maar het moest pakkender, vond ze, en bedacht het woord ‘voedselcompassionist’.

‘Daar zit het woord ‘kompas’ in, ik bied graag een kompas voor zorgzame voeding. Maar ook ‘compassie’: voor mij is zorgzame voeding compassie met alles wat leeft. Of dat nou een mens is, een dier, de bodem of de planeet.’ Dijkinga vertelt het in haar woonkamer in Sellingen. Buiten lopen wat schapen en scharrelen kippen rond. Kooikerhondje Tanka steekt nieuwsgierig zijn kopje om de hoek.

Ooit, vertelt Dijkinga, werkte ze in de corporate wereld. ‘Met management meetings, trainingen, alles erop en eraan.’ Tot een hernia haar velde, het duurde een jaar, twee jaar. De bedrijfsarts stuurde haar naar een aura-psycholoog. ‘Hou op, ik heb last van mijn hoofd, niet van mijn rug, zei ik.’

Uiteindelijk kwam ze bij een natuurgeneeskundige. ‘Die vroeg wat ik vroeger wilde worden. Boswachter, zei ik. Of dierenarts. Of mijn leven daarop leek, vroeg hij. Nou, nee natuurlijk. Hij gebood me daar eens heel goed over na te denken, en hij zei nog iets. Volgens hem kwamen mijn problemen door stress. Mijn darmen waren uitgeput en die veroorzaakten spanning in mijn rug.’

Nog steeds wat argwanend volgde Dijkinga dan toch maar het dieet dat ze meekreeg. ‘Na vier weken liep ik weer.’ De opmerking over de jeugddroom bleef door haar hoofd spoken. Ze zegde haar baan op en schreef zich in voor een zesjarige opleiding aan de Hogeschool voor Natuurgeneeskunde.

Dijkinga groeide op in Meeden, met de natuur. Ze trok veel met een boer op, haar moeder maakte alles zelf, de kleine Rineke hielp boontjes doppen. Ze lacht. ‘Ik had meer dieren dan vriendinnen.’ De natuur was, zogezegd, geen vreemde voor haar. Alhoewel? Tijdens een fietstocht in haar herniaperiode wist ze niet of ze nou een paarden- of een pinksterbloem zag. ‘Toen heb ik heel hard gehuild. Ik realiseerde me dat ik mijn wortels kwijt was.’

Vanwege het werk van haar toenmalige man woonde ze in Zeeland, maar ze waren veel in Groningen bij familie. Na een vakantie in Sellingen wilde ze helemaal niet meer terug naar Zeeland. ‘Tot dat moment had ik me niet gerealiseerd dat ik al die tijd heimwee had gehad.’ Ze verhuisde terug, ze zette een praktijk in natuurgeneeskunde op. Na vijftien jaar sloot ze die weer, het aantal cliënten was niet bij te benen. Ze besloot zich toen vooral op groepen te gaan richten.

En eigenlijk, geeft ze toe, ging het steeds zo: ze begon ergens aan en steeds liep het zo goed dat het haar boven het hoofd groeide en ze moest stoppen. Er kwamen boeken, een magazine, een kalender, ze bracht haar eigen merk muesli op de markt, gaf lezingen, vooral voor zorgprofessionals en organisaties.

Op de 2,5 hectare grond die ze in 2018 kocht, is inmiddels Heerlijk Westerwolds Land, een educatief project, van start gegaan. Op vijftig mini-akkertjes wordt geëxperimenteerd met bodem, voedingswaarden en gewassen. Want, zegt Dijkinga, gezond eten komt uit een gezonde bodem.

Ze volgt oude wijsheden op, onder meer uit een vijfenzeventig jaar oud handboek voor bioboeren. Neem wat ze ‘de drie gezusters’ noemt. Pompoen, maïs en bonen werden traditioneel naast elkaar geplant, omdat de ene dingen doet voor de bodem waar de andere beter van wordt en andersom. ‘En ik bedacht: vroeger overstroomden zeeën en rivieren, en die zetten mineralen af. Ik heb de planten zeewier gegeven om de zee na te bootsen, en wat denk je? In het lab bleken de voedingswaarden significant verhoogd te zijn.’

Dijkinga: ‘10,5 miljoen Nederlanders zijn chronisch ziek. Volgens een hypothese waar steeds meer bewijs voor wordt gevonden, heeft dat vooral te maken met de verstoorde biodiver­siteit – zowel in de bodem als in onze darmen. Ik vind het bijna eng dat we zo veel ultrabewerkt voedsel eten, en die connectie met de bodem zó zijn kwijtgeraakt.’ Maar het goede nieuws: die is weer terug te vinden – dat doet Dijkinga op de mini-akkertjes, en ze vertelt erover: in haar boeken, in lezingen, op haar site. In januari ging het platform ‘De Ecoïst’ van start.

Onbewerkte ingrediënten, zegt Dijkinga, koop je in de supermarkt of bij duurzame boeren of telers die aan huis verkopen. Of bij een van de ruim honderd CSA’s, wat staat voor Community Supported Agriculture: een soort abonnement dat je afsluit bij een boer. Of bij een landwinkel, boerderijwinkel of een online natuurwinkel, of bij de biokraam op de markt. ‘Elke provincie heeft tientallen adressen waar je voedsel kunt kopen dat ‘zorgzaam’ is voor alles wat leeft. En je kunt het zelfs laten thuisbezorgen.’

Maar als het zo gemakkelijk is, waarom kiezen we dan niet vaker voor onbewerkt eten? Onderzoek wijst uit, vertelt Dijkinga, dat dat deels met gebrek aan wilskracht te maken heeft, deels met de prijs, maar dat ook de invloed van de sociale omgeving groot is. ‘Dat vind ik nog het ergste. Op recepties, op borrels, zelfs in ziekenhuizen, kijk maar eens: allemaal bitterballen en kroketten, en als je die afslaat, ben je ongezellig. Weersta dat dan maar eens; mensen willen toch bij de groep horen.’

Ze zegt: ‘Een gezonde bodem en gezonde, ‘zorgzame’ voeding moeten het nieuwe normaal worden. We verzekeren ons tegen van alles, maar de enige échte verzekering die we hebben, gezond en onbewerkt eten, die sluiten we niet af.’