Gekapte bomen

De tweehonderd jaar oude beuk in de tuin van Hotel Post-Plaza in Leeuwarden moest vier jaar geleden om. Zwammen hadden de boom aangetast. Verdwijnen deed hij echter niet: Stadshout Leeuwarden verwerkte het hout tot unieke producten. ‘Een stel dat in het hotel trouwde, bestelde er een eettafel van’, vertelt Ithran de la Rie in zijn werkplaats.

Hij vervolgt: ‘Elke boom heeft een verhaal. Kopers krijgen een bomenpaspoort waarin de locatie van de gekapte boom en zijn leeftijd staan. Dat geeft onze op maat gemaakte meubels emotionele waarde. Mensen weten waar hun hout vandaan komt en gaan er dan misschien ook bewuster mee om.’

Een ander voorbeeld is de bijzettafel die hij maakte van een es uit het Bonifatiuspark in Leeuwarden. Geplant in 1954 en 65 jaar later gekapt. ‘Voor een echtpaar, van wie de kinderen waren geboren in het oude Bonifatiushospitaal.’

Stadshout Leeuwarden redt gerooide bomen van de versnipperaar en voorkomt dat het hout ervan wordt opgestookt. Een mooie, duurzame gedachte, in een wereld waarin hergebruik de norm moet zijn, vonden Ithran en zijn vriendin Danita. ‘Hout is een natuurproduct en de enige hernieuwbare grondstof die een stad heeft’, licht De la Rie toe. ‘Mooi dus om dit te gebruiken. Hoe lokaler, hoe beter, want dan hoef je het hout niet van ver te halen.’

Het geluid van de kettingzaag, dat de afgelopen maanden veelvuldig klonk in de Friese hoofdstad, deed hem en zijn vriendin overigens pijn. ‘Ja, dubbel. Maar de realiteit is nu eenmaal dat er bomen worden gekapt. En dan kun je er maar het beste een duurzaam en kwalitatief hoogstaand product van maken.’

Vijf jaar geleden richtte het stel hun ambachtelijke meubelmakerij op. Sindsdien gaven zij zo’n 150 bomen een nieuwe functie. Voornamelijk uit Leeuwarden, maar ook uit dorpen daar omheen. ‘Dat waren eiken, esdoorns, essen, kastanjes, maar we hebben ook robinia, een reuzenspar, beuk, populieren en zelfs sequoiahout verwerkt.’

Van het hout van de populieren die moesten wijken voor de bouw van het nieuwe voetbalstadion van Cambuur maakte De la Rie vorig jaar dertien grote vergadertafels voor het gemeentekantoor. De houten trappen van het stadion zijn van eikenhout. ‘Dat kwam uit Eext, omdat er in Leeuwarden geen hout voorradig was.’

Voor elke gekapte boom plant Stadshout er twee terug, via de stichting Trees for all. ‘Zij doen dat niet alleen in Nederland, maar in de hele wereld. Je neemt wat en je geeft wat’, licht De la Rie toe. ‘Zo is de cirkel rond. Bomen zijn superbelangrijk. Ze zijn onze groene longen die voor zuurstof zorgen en fijnstof afvangen.’

Behalve de werkplaats in Britsum heeft Stadshout een showroom annex houtopslag in Leeuwarden. Hier werken mensen van de sociale werkplaats van Cycle Up – een samenwerkingsverband van circulaire bedrijven – aan borrel- en snijplanken. Het jonge stel wil op den duur uitbreiden. ‘Een team van vijf mensen zou mooi zijn. We hebben nu een vaste medewerker en twee vrijwilligers. Groter hoeft niet’, vindt De la Rie. ‘Want dan word ik een soort manager. Terwijl ik zelf bezig wil blijven.’