Een tuinderij voor iedereen

Bij de ingang van zelfoogsttuinderij Het Groene Goud staan vanochtend al enkele elektrische fietsen geparkeerd, een teken dat er mensen aan het werk zijn. Maar op het eerste gezicht zijn ze nergens te bekennen. Alleen bij het houten geraamte van een schuur in aanbouw klinken stemmen. ‘Goedemorgen, welkom!’, roept klusjesman Wim Seuntjens. ‘Kom, dan drinken we koffie.’

Als we plaatsnemen aan de picknicktafel komen tussen de bloemen en planten meer mensen tevoorschijn – daar zaten ze dus.

Terwijl er koffie en gemberkoek op tafel komt, beginnen ze te vertellen over hun tuin. Sjaan Jonkers, Monique Paridaans, Liesbeth en Jelle Oosterkamp en Wim Seuntjens komen hier al vanaf het begin, in 2020. Fons Sparidaens en Will Cuijpers zijn later aangehaakt. Ze zijn allemaal deelnemer, wat betekent dat ze voor een vast bedrag per jaar het hele seizoen wekelijks mogen komen oogsten. Daarnaast werken ze als vrijwilliger mee in de tuin, maar dat is niet verplicht.

‘Ik weet nog goed hoe we hier vijf jaar geleden in de slagregen graspollen stonden op te ruimen’, grinnikt Sjaan. ‘Ik zat helemaal onder de modder toen ik thuiskwam, maar ik had zo’n fijn gevoel. Ik kom hier altijd tot rust.’ Ook Monique herinnert zich die begintijd nog goed.

‘Toen ik die lege akker van bijna honderd bij honderd meter zag, dacht ik: wow, wat groot. Maar toen er touwtjes werden gespannen, kwam de tuinderij tot leven: drie vakken voor groenten, een bloemenweide, een kruidentuin, een plek voor de schuur. Daarna konden we plantjes gaan zetten. Zelf heb ik ook ooit een moestuin gehad, maar dat kostte zoveel tijd. Als ik terugkwam van vakantie, was alles uitgedroogd of overwoekerd. Daar heb je hier geen last van, want het werk gaat altijd door. Zo is tuinieren een feestje.’

Ook Liesbeth en Jelle Oosterkamp vinden het samen tuinieren een uitkomst. ‘Wij eten graag biologisch, maar in onze eigen tuin kwamen we niet verder dan wat radijsjes. Groenten verbouwen is echt een vak’, vertelt Liesbeth.

‘Bovendien leren we zo steeds nieuwe groenten kennen. Voorheen aten wij nooit rode bieten, koolrabi of venkel, maar hier wisselen we ook recepten uit. Sindsdien ben ik wég van verse venkelsoep. Onze spinazie smaakt dit jaar ook geweldig. Sowieso vind ik alles uit tuin lekkerder dan wat je koopt in de supermarkt. Je krijgt er wel zand en beestjes bij, maar dat is een kwestie van wassen.’

De koffie is op, de plicht roept. ‘Ik vind het echt knap hoe Femmes en Dirk dit allemaal van de grond hebben gekregen’, zegt Sjaan, terwijl ze opstaat. Liesbeth en Monique gaan ook weer aan het werk, zij storten zich op het onkruid in de kruidentuin. Wim en Fons gaan verder met de schuur. ‘We kunnen deze schuur bouwen mede dankzij een bijdrage van Rabobank’, vertelt Wim.

Hij vervolgt: ‘We werken zo duurzaam mogelijk: de balken zijn van gerooide, Bladelse bomen en deze kozijnen zijn tweedehands – die maken we zelf passend. Er komt een sedumdak op met zonnepanelen, waarop deze koeling wordt aangesloten – die hebben we overgenomen van een andere pluktuin – zodat we de oogst langer kunnen bewaren. Ook de opslag en de overkapping zijn een uitkomst. Straks hebben we hier een droge plek om bezoekers te ontvangen, workshops te geven én groenten te verkopen die we zelf niet op krijgen. Het is een hele klus, maar wel een leuke.’

Samen met Will en Jelle maken we een rondje over het land. ‘Elk najaar maakt Femmes een plan voor de groenten die we het jaar daarop gaan verbouwen, als deelnemers kunnen wij ook ideeën aandragen. We doen aan wisselteelt, zodat de bodem steeds nieuwe voedingsstoffen krijgt’, legt Jelle uit.

Kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen komen er niet aan te pas, in de tuin wordt biologisch geteeld. ‘Elk seizoen staan we kevers te vangen tussen de aardappels’, lacht hij. ‘In het eerste jaar hadden we veel last van ritnaalden, dat zijn koperwormen die de planten aanvreten. Gelukkig ontdekten we dat ze niet tegen knoflookkorrels kunnen, dat scheelde een hoop schade. Maar er zijn ook veel dieren waar we enorm van genieten. We hebben elk jaar prachtige koninginnenpages in de venkel, er zitten salamanders in de composthoop en er scharrelen hier patrijzen rond. De biodiversiteit heeft hier volgens ons echt een boost gekregen.’

Via de geurende kruidentuin – ‘We geven hier trouwens ook kruidenworkshops!’, roept Monique ons toe – komen we in de kleurrijke bloementuin. ‘Mijn vrouw en ik hebben ook een bloemenabonnement’, vertelt Will, terwijl hij een snoeischaartje tevoorschijn haalt. ‘Elke week plukken we hier een verse bos naar eigen smaak.’

Tuinder Femmes is inmiddels ook gearriveerd; ze is er trots op dat de tuinderij in vijf jaar tijd levensvatbaar is geworden. ‘We zijn langzaam gegroeid, sinds dit seizoen hebben we een tweede tuinder in dienst. Inmiddels verbouwen we zo’n zestig soorten groenten’, vertelt ze, terwijl ze een krat met courgettes in een kraampje zet.

Vandaag is het oogstdag, straks komen de deelnemers langs om hun wekelijkse oogst op te halen. ‘Een deel hebben we vanochtend al geoogst met de vrijwilligers, de rest mogen de deelnemers zelf doen. Vooral voor kinderen is dat leuk; die lopen hier dan samen met hun ouders rond met een lijstje, op zoek naar bepaalde groenten. Speciaal voor hen hebben we educatiebakken gemaakt, zodat ze goed kunnen zien hoe alles groeit.’

Waar je in de supermarkt vooral gangbare soorten koopt, vindt Femmes het juist leuk om ook andere groenten te verbouwen. ‘Zo hebben we dit jaar regenboogsnijbieten en Nieuw-Zeelandse spinazie. Alles wat we niet op krijgen, verkopen we los of doneren we aan de Voedselbank. Er gaat niets verloren.’

Voor wie enthousiast is geraakt over Het Groene Goud heeft Femmes goed nieuws: ‘Er is nog plek voor zo’n twintig huishoudens. Samen met andere deelnemers eten van je eigen land, in harmonie met de natuur – dat voelt heel goed. Dit heb ik altijd gewild.’