Drinkwater

Jaarlijks lekken er in de hele wereld grote hoeveelheden drinkwater weg, vertelt medeoprichter en algemeen directeur Robbert Lodewijks (28) van softwarebedrijf HULO. ‘In Nederland is dat met circa zes procent nog bescheiden, maar wereldwijd is dat dertig tot vijftig procent’, vertelt hij. ‘Maar ook in Nederland is nog winst te behalen. Lekkages zijn niet alleen een kostenpost voor waterbedrijven, maar kunnen ook leiden tot schade, zoals grondverzakkingen en overstromingen.’

Daar komt bij dat watertekort een mondiaal probleem wordt, stelt de Wereldgezondheidsorganisatie. Dreigende waterschaarste was dan ook een belangrijke drijfveer om HULO vier jaar geleden op te richten. ‘Als je lekkages over de hele wereld reduceert, komt er meer water beschikbaar voor mensen. En drinkwaterbedrijven besparen vaak al miljoenen als je waterverlies tegengaat.’

HULO (20 werknemers) ging in 2021 van start. Dat gebeurde in samenwerking met watertechnologie-instituut Wetsus in Leeuwarden en drinkwaterbedrijven. De laatste wilden lekkages in het leidingnetwerk sneller en accurater opsporen.

Lodewijks en zijn compagnon Frank van der Hulst bedachten software die met behulp van kunstmatige intelligentie de gegevens van sensoren in het ondergrondse waterleidingnetwerk continu (‘real time’) vergelijkt en analyseert. ‘Die sensoren op de leidingen meten de waterdruk en de doorstroming. Als er iets aan de hand is, slaat de software alarm. Zo kunnen lekkages in het netwerk snel worden gedetecteerd en kan de locatie worden opgespoord. Want een seintje over een lek is natuurlijk belangrijk. Maar nog belangrijker is dat je weet wáár dat zich bevindt’, verduidelijkt Lodewijks.

Dat er bij een lek een alarm klinkt, is niet bijzonder. Bij traditionele systemen komen echter veel valse alarmen voor. Lodewijks: ‘Die voorspellen lekken op basis van modellen gebaseerd op historische data. In pauzes of na afloop van voetbalwedstrijden op televisie stroomt er bijvoorbeeld meer water door leidingen. Omdat mensen tegelijkertijd naar de wc gaan. Een afwijking, dus een alarm. Terwijl er geen lek is.’

De technologie van HULO ondervangt dit. Lodewijks: ‘Onze software kijkt hoe de diverse sensoren in het leidingnetwerk zich op hetzelfde moment ten opzichte van elkaar verhouden. Dat gebeurt door het combineren van algoritmes. Zo zie je of de afwijking plaatselijk is of overal plaatsvindt. In dat laatste geval is er hoogstwaarschijnlijk niks aan de hand. Valse meldingen komen daardoor nog maar zelden voor.’

Ook de locatie van het lek kan sneller worden vastgesteld. Lodewijks: ‘We hebben een model van het leidingnetwerk, een soort digitale stratengids, zodat we met AI berekenen waar het lek ongeveer moet liggen. We zijn daarmee accurater dan traditionele monitoringssystemen. In een tweehonderd kilometer lang leidingnetwerk kunnen wij vaak tot op een paar honderd meter aangeven waar de lekkage zit. Dat scheelt drinkwaterbedrijven veel tijd.’

HULO is behalve in Nederland actief in Zuid-Europa, het Verenigd Koninkrijk en Brazilië. ‘Overheden willen dat er iets aan waterverlies wordt gedaan. Onze volgende stap is samenwerken met leveranciers van sensoren en ons systeem wereldwijd op de markt brengen.’