Afkicken van fast fashion: de circulaire missie van Saint Muze

Als tienermeisje was Sam Zegelink (25) veel in de weer met mode. Met de herkomst van kleding en duurzaamheid hield ze zich niet bezig, totdat ze in 4-vwo voor het vak Nederlands een thema van twee kanten moest belichten. Ze verdiepte zich in het fenomeen ‘fast fashion’ en schrok van de industrie die er schuilging achter haar nieuwe kleding.

‘Toen ik las over het Rana Plaza drama [brand in textielfabriek Bangladesh, 2013, 1.134 doden] veranderde er iets’, vertelt Zegelink in de woning van haar grootvader in Vlissingen, vlak bij haar ouderlijk huis. ‘Ik vond het heel erg dat ik kleding kocht die werd gemaakt door kinderen die jonger waren dan ik. Vanaf die dag, nu bijna tien jaar geleden, heb ik niets nieuws meer gekocht, maar ben ik oude kleding gaan vermaken tot nieuwe stukken.’

‘Naaien leerde ik op de oude Singer-machine en met het garen van mijn oma, die jaren geleden overleden is. Opa heeft me leren omzomen en steken leren maken. Dat had hij van oma afgekeken. Ik doe alleen nog aan ‘thriften’ – tweedehandswinkels afstruinen – en zit uren per dag op Marktplaats en Vinted.’

Grootvader John begint te lachen bij dat Engelse woord. ‘Als ze dat soort dingen zegt, heb ik geen flauw idee waar ze het over heeft. Ze praat ook vaak over ‘posten op Instagram’. Het zal wel.’ John Sluysmans (85) zat in zijn werkzame leven op de wilde vaart en in de sleepdienst. ‘Ik heb hagelnieuwe schepen ongebruikt opgehaald in Noorwegen en naar Azië gebracht om te laten slopen. Doodzonde. Zelf gooi ik niks weg. Kleding koop ik misschien eens per jaar.’

Zegelink: ‘Opa draagt zijn kleding helemaal af. Als er gaten in zijn lange broeken zitten, maak ik er korte broeken van. Hij geeft dan met een stippellijntje aan waar ik ze moet afknippen en omzomen.’ Sluysmans: ‘Ik kom uit een zuinige generatie. Geld uitgeven deden we niet veel. In die zin lijkt Sam wel op mij.’ Zegelink: ‘Investeren in mijn zaak vind ik soms spannend. Dan vraag ik aan opa of het wel verstandig is.’

In de vijfde klas van het vwo kreeg Zegelink een burn-out. Ze heeft in haar jeugd op topniveau gezwommen en door die mentaliteit gaat ze soms dieper dan goed voor haar is. ‘Toen zat ik thuis en had ik tijd over. Ik ben op naailes gegaan in een dorpje verderop en ik keek filmpjes over naaien op YouTube. Klasgenoten vonden me raar, ik vond het cool. Ik droomde ervan om mijn eigen kledingmerk te beginnen en besloot mee te doen aan Kunstbende, een wedstrijd voor jonge creatievelingen. Ik maakte een kledingcollectie van alledaagse dingen, zoals tijdschriften en oude kleren. Daarmee won ik de wedstrijd in de provincie Zeeland en werd ik landelijk tweede.’

Eerst was ze teleurgesteld, want als ze had gewonnen, had ze naar de Amsterdam Fashion Week gemogen. Maar het EO-programma Hip voor Nop had haar talent toch gezien. Zegelink mocht twee seizoenen ontwerpen voor het programma, tot het van de buis ging. Ze bleef hobbymatig kleding maken. De Kunstacademie in Rotterdam bleek niets voor haar, omdat ze zelf wilde ontdekken hoe ze zich creatief kon uiten.

Uiteindelijk verhuisde ze naar Amsterdam. Vanuit een zolderkamertje wilde ze een eigen kledingmerk opzetten waarmee ze de mode-industrie in positieve zin kon veranderen, onder de naam Saint Muze – ‘ik hoop een muze te zijn voor kledingmerken en ik geloof er heilig (Saint) in dat dit werkt’.

Mondjesmaat verkocht ze stukken, maar alles kwam in een stroomversnelling toen een van haar creaties, een puffertas vervaardigd uit oude kledingstukken, via Instagram door het Amerikaanse fashionplatform Hypebae werd verspreid. ‘Sindsdien is mijn verhaal een sprookje’, zegt Zegelink. ‘Drie jaar heb ik alleen puffertassen gemaakt, met hulp van mijn familie.’ Opa Sluysmans: ‘Eens per maand ga ik met mijn zoon naar een vintagewinkel om oude spijkerbroeken voor Sam te zoeken.’

Maar ik kan meer maken dan alleen tassen, zegt Zegelink. ‘Ik wil me gaan richten op kledingstukken.’ Daar investeert ze nu meer tijd in. Haar creaties vallen op. Ze kleedde al artiesten als Suzan&Freek, Claude en Maan. Wat ze doet, is alleen erg tijdrovend. Per kledingstuk is ze uren bezig. ‘Daardoor kan ik niet goed opschalen.’ Opa Sluysmans: ‘Je moet meer op bestelling gaan maken.’

Zegelink: ‘Ja, maar om die vraag aan te kunnen, moet ik sneller kunnen werken. Ik wil zo veel mogelijk mensen bereiken met mijn verhaal, maar ik weet nog niet hoe. Ik werk sinds kort met freelance naaisters. Ik wil ook gaan samenwerken met andere merken die gebruikte collecties anders zouden vernietigen.’ Sluysmans: ‘Ik ben nu al apetrots. Daar ben je opa voor.’