De varkenshouderij

Nijsen company lijkt wel een snoepwinkel. Karrevrachten chocolade, stroopwafels, zuurtjes en Engelse drop komen er binnen bij het Noordlimburgse bedrijf. Al dat lekkers gaat niet naar de consument, maar wordt verwerkt tot veevoer voor varkens, kippen en koeien. De aanvoer bestaat uit producten van levensmiddelen­fabrikanten en banketbakkerijen die de winkel niet bereiken. Snoep waar de verpakking niet van deugt, afgekeurde donuts, popcorn die niet goed gepoft is, noem maar op. Die zouden normaliter op de afvalberg belanden.

Dankzij de firma uit Veulen krijgt, zoals algemeen directeur John Geurts (61) het omschrijft, ‘alles wat je kunt vinden bij meneer Jamin’ een nieuwe bestemming. Geurts en business development manager Karel van der Velden (60) spreken dan ook niet van afval, maar van reststromen.

Per dag wordt 400.000 tot 500.000 kilo verwerkt in Veulen. ‘De deegwaren komen uit een straal van circa tweehonderd kilometer. De snoepstromen komen uit heel Europa’, weet Geurts. ‘Hoe langer houdbaar, hoe verder we het kunnen halen.’ Van der Velden: ‘Daar maken we circa 120.000 ton voer van per jaar. Koekjes voor de varkens en de kippen, siroop voor de koeien.’ Geurts: ‘De siroop is een energiedrankje. Het is ook een lokmiddel om koeien naar de melkmachine te krijgen.’

Door veevoer te vervangen door reststromen verlaagt Nijsen company de ‘carbon footprint’ van bijvoorbeeld een lapje varkensvlees. Hoe dat precies zit? In de veehouderij levert de productie van voer de grootste bijdrage - zeventig procent - aan de uitstoot van CO₂. Je hebt land nodig om voer te verbouwen en veel kunstmest. Nijsen produceert veevoer voor circa 450.000 varkens zónder landbouwgrond, dat is de grote milieuwinst.

De volgende stap is om de varkenshouderij volkomen circulair te krijgen. Werknaam van de beoogde gesloten keten: het Circulaire Varken. De reststromen vormen daarbij een onderdeel. Andere speerpunten zijn de duurzame opwekking van energie, de emissie in stallen terugdringen, mest duurzaam verwerken en meer aandacht voor dierenwelzijn.

Nijsen Company, Natuur & Milieu, de bestuurlijke regio Noord- en Midden-Limburg, supermarktketen Jan Linders, het Varkensgilde en de Vereniging Innovatief Platteland vormen de aanjagers. De EU denkt ook mee, weet Van der Velden, die regelmatig aan de vergadertafel zit in Brussel.

Er was trouwens geen sprake van een doordacht plan toen Nijsen company in 1989 begon met het verwerken van reststromen. Op een dag kwam iemand met croissants en pasteitjes van een bakker uit Mill, vertelt Van der Velden, die er toen al werkte. ‘Of we dat konden verwerken tot veevoer, anders moest hij het naar de stort brengen. Eigenaar Pierre Nijsen zei in eerste instantie: ‘Laten we dat maar niet doen’. Want hoe maak je van een croissant een brokje voer? ‘Het leek fysiek onmogelijk.’

Directeur Geurts: ‘Toen bleek dat het deeg qua voedingswaarde heel interessant is. Het bestaat voor 25 procent uit echte boter, dan kon niet mooier.’ ‘Toen zijn we er dus ingedoken’, aldus Van der Velden. ‘We zijn met kruiwagens en betonmolens begonnen. De rest is geschiedenis.’