‘Ontwikkelingen als duurzaamheid en AI zien we vooral als kansen’

In het bedrijfspand van Gebr. De Koning in Papendrecht, dat uitkijkt over de Beneden Merwede, vertellen de gepensioneerde Henk de Koning en zijn schoonzoon, algemeen directeur Dirk-Jan Teeuw, graag over het familiebedrijf. In de afgelopen decennia heeft het bedrijf een indrukwekkende transformatie doorgemaakt. Van een klein, lokaal georiënteerd familiebedrijf dat handelde in griendhout, ontwikkelde het zich tot een aannemingsbedrijf gespecialiseerd in complexe projecten op het gebied van civiele betonwerken, waterbouwkundige werken, funderingswerken en grondkerende constructies.

‘Toen ik hier in 1974 begon, waren er tien werknemers’, weet De Koning nog. ‘Nu werken er 125 fte’s. Maar dat je elkaar kent en bij elkaar binnen durft lopen, dat is gebleven.’

De Koning groeide op in een groot gezin en was de enige zoon die niet meteen in het bedrijf van zijn voorouders ging werken. ‘Ik was wat tengerder en niet zo sterk. Ik werd naar de mulo gestuurd. Daarna behaalde ik onder meer mijn SPD boekhouden. Ik ging aan de slag bij een ander bedrijf. Maar ’s avonds deed ik voor het familiebedrijf de boekhouding, op de zolderkamer van ons ouderlijk huis, iets later in de garage en uiteindelijk is er een kantoor gekomen.’ De transitie naar het aan­nemerschap ging geleidelijk, herinnert hij zich.

‘Als griendwerker was er ’s zomers weinig te doen, dan verhuurden we onze mensen aan waterbouwkundige aannemers. Toen we materialen en machines aanschaften, gingen we dat werk steeds vaker zelf doen. Zo verschoven onze werkzaamheden.’

Onder leiding van De Koning werd het bedrijf groot. Hoewel hij zelf vier zoons heeft, vroeg hij zijn schoonzoon – getrouwd met dochter Margriet – om het roer over te nemen. ‘Mijn eigen zoons noch mijn neven ambieerden die positie’, zegt De Koning. ‘Dirk-Jan is econoom en zeer onder­nemend, hij zag het wel zitten.’ ‘Ik werkte toen als accountmanager bij Rabobank’, vertelt Teeuw. ‘Maar ik kende het bedrijf goed. Margriet en ik zijn al sinds ons zeventiende samen. In 2005 begon ik, in 2007 nam Henk afscheid.’

Sindsdien is er ook weer veel veranderd. ‘We hebben een hele technologische revolutie doorgemaakt’, legt Teeuw uit. ‘In 2010 zijn we naar dit pand verhuisd. Maar de grootste verandering betreft de contractvormen. Twintig jaar geleden kreeg je een uitgewerkt bestek waarin stond wat je moest maken. Dat is opgeschoven naar contracten waarbij je als aannemer al in het voortraject een rol speelt. Nu doen we alles. De markt vroeg daarom, maar we zijn ook ambitieus. We willen ons graag ontwikkelen. Het thema duurzaamheid kwam bijvoorbeeld op, wij voerden als eerste een aanbesteding emissieloos uit. Inmiddels zijn al onze machines elektrisch.’

Ook bij het cementloos bouwen loopt Gebr. De Koning voorop. ‘Bij de productie van cement komt veel CO₂ vrij’, vertelt Teeuw. ‘Wij zijn gaan experimenteren met alternatieven en hebben al meerdere werken gerealiseerd met geopolymeer, een synthetisch bindmiddel.’ Nog een ontwikkeling is werken met artificial intelligence (AI). ‘Veel mensen zijn er huiverig voor, maar ik denk: mooi, de uitzoek-klussen gaan we door AI laten doen. Vooral jongere werknemers experimenteren er nu mee en we gebruiken het al voor het maken van plannen.’

Henk de Koning doet zijn best het allemaal bij te benen. ‘Ik vind het leuk om vanaf de zijlijn mee te blijven kijken. Er gebeurt zo veel en het gaat zo snel. Maar eigenlijk is dat niets nieuws. Dat innovatieve karakter was er altijd al. Toen wij in de jaren tachtig de veerpont in Schoonhoven aanlegden, bedachten we ook alternatieve werkwijzen.’

Teeuw beaamt dat: ‘De cultuur van vooruit kijken en nieuwe dingen proberen was voor mij een aansporing om hier te gaan werken. Ontwikkelingen als duurzaamheid of AI zie ik vooral als kansen.’

Net als in andere branches is het vinden en behouden van geschikt personeel een uitdaging. ‘De arbeidsmarkt is krap en de jonge garde blijft niet meer automatisch een leven lang bij je werken’, weet Teeuw. ‘Maar zolang mensen zich kunnen blijven ontwikkelen, houd je ze lang binnen.’

En daar richt het bedrijf zich sinds jaar en dag op. ‘Op de constructieafdeling zit een jongen die stage liep toen ik er nog zat, nu is hij hoofd van de ontwerpafdeling’, zegt De Koning. Inmiddels werken ook vier van zijn veertien kleinkinderen in het bedrijf, tot De Konings genoegen. Hoewel hij nog wel één punt wil noemen waarin jongeren nu anders zijn dan hij vroeger: ‘Mijn ouders zeiden nooit dat ik mijn huiswerk moest maken, dat deed ik gewoon. Nu vinden kinderen een zesje al heel wat. Alleen als het moet, gaan ze er tegenaan. Als het erop aankomt, kunnen ze dat wel, dat zie ik gelukkig ook.’