Midden Nederland Hallen: commercieel, creatief én circulair

Er staat een gure wind, deze maandagmiddag. Op wat busjes van bouwbedrijven na is de parkeerplaats van de Midden Nederland Hallen in Barneveld verlaten. Maar in de grote, groene kas die sinds vorig jaar september dienst doet als foyer en evenementenlocatie, brandt licht.

Sterker nog: er branden maar liefst duizend lampen (waarover later meer). Hoewel er vandaag geen bezoekers worden verwacht, is ook de temperatuur in de kas niet onaangenaam. Energieverspilling? Zeker niet! Dankzij het systeem van Warmte Koude Opslag (WKO) houdt de kas zichzelf op eigen kracht warm.

Dat werkt zo: ’s zomers wordt warme lucht in de grond opgeslagen, om er in de winter de kas mee te verwarmen. In de winter wordt juist koude lucht in de grond bewaard, om de kas er op zomerse dagen mee af te koelen. ‘Hier op de Veluwe heeft de grond veel zandlagen, daardoor is de ondergrondse temperatuur heel stabiel. Een WKO werkt dan heel goed’, vertelt Timo Kruft, terwijl hij ons begroet.

Kruft is met zijn bedrijf Next Venue eigenaar van de Midden Nederland Hallen, een evenementenlocatie die uitblinkt in duurzaamheid. ‘Tot aan het vriespunt verbruikt de kas helemaal geen gas en nauwelijks energie. Pas als het gaat vriezen, moeten we bijverwarmen.’

Dat hij zo’n duurzaam geheel kon maken van de uitbreiding op deze evenementenlocatie, wist Kruft zelf ook nog niet toen hij de kas in 2023 van de Floriade overnam. Maar hij geloofde erin. En geloof, dat is het halve werk.

De Floriade-kas werd afgelopen september in gebruik genomen, tegelijk met de gloednieuwe theaterzaal waar sindsdien vijf dagen per week ‘40-45, de Musical’ wordt opgevoerd. Kruft geeft ons een uitgebreide rondleiding en vertelt met zichtbaar enthousiasme over de achtbaan die 2024 voor hem was. ‘Ik heb heus weleens gedacht: waar ben ik aan begonnen?’, grinnikt hij.

‘Deze kas was me al opgevallen toen ik een aantal jaar geleden de Floriade bezocht. Het leek me een mooie oplossing voor de nieuwe foyer met restaurant die ik hier wilde realiseren, mensen houden van daglicht. Dus toen ik hoorde dat de kas te koop kwam, hapte ik meteen toe. Maar een concreet plan had ik er toen nog niet voor.’

Aanvankelijk wilde Kruft de kas in zijn oorspronkelijk vorm weer opbouwen, maar op verzoek van de gemeente werd het ontwerp iets aangepast. Geen probleem, vond hij. ‘De kas is nu opgesplitst in twee delen, dat is praktischer. Via deze trap met boardwalk kom je aan de andere kant, ik vind het een mooi showelement geworden. Ook hebben we de glazen wand aan de voorzijde iets naar binnen gehaald, kijk maar’, wijst hij. ‘Daardoor is buiten een overdekte, droge looproute ontstaan, ook een verbetering.’

Het is moeilijk om níet onder de indruk te zijn van de creativiteit en flexibiliteit waarmee Kruft zijn plannen weet uit te voeren. Ook de groene zeecontainers die dienst doen als bar zijn een bedenksel van hem en zijn team. ‘We hadden ze niet meer nodig voor opslag, dus gaven we ze deze nieuwe bestemming. Ik hou daarvan.’

‘Hergebruik is niet alleen een leuke oplossing, maar vaak ook een kostenefficiënte. Waarom zou je materialen recyclen als je ze in hun huidige staat ook gewoon een andere functie kunt geven? Van de platen die uit de containers zijn gezaagd, hebben we in het restaurant een bar gemaakt. Loop maar mee, dan laat ik het zien.’

Ook restaurant Kweek, dat onderdeel is van de nieuwe foyer, is een toonbeeld van creativiteit en duurzaamheid. ‘Op deze lampen ben ik heel trots. Ze zijn gevlochten van gras door enkele kleine ondernemers in Marokko, die onze schoonmaakster kent. Natuurlijk is het transport naar Nederland niet duurzaam – al kozen we voor de boot in plaats van het vliegtuig – maar het is wel een handgemaakt natuurproduct dat lang meegaat. Zo weeg ik bij elke keuze de voor- en nadelen af’, verklaart hij.

De balans slaat ook weleens door naar de verkeerde kant, maar daar leer je van, vindt Kruft: ‘We hebben op een andere locatie eens oude wc-potten gerecycled, maar dat kostte zoveel geld en chemische schoonmaakmiddelen dat je je achteraf kunt afvragen hoe duurzaam dat was. Ik vind het niet erg om ergens geld of tijd in te steken, maar het moet uiteindelijk wel iets opleveren.’

Hoe ver Kruft bereid is te gaan, blijkt als hij achter de bar een glimmende, zwarte theedoos pakt. ‘Deze thee importeren wij rechtstreeks uit India. Hiervóór kochten we een biologische thee van dit bedrijf, totdat we ontdekten dat ze die uit China importeerden. Dan mag de thee nog zo biologisch zijn, duurzaam is anders’, vindt hij.

In overleg met de leverancier koos Kruft voor een andere natuurlijke thee uit India. ‘Op ons verzoek maken ze de verpakking inmiddels van papier, ook het zakje wordt binnenkort biologisch afbreekbaar. Onze thee is niet duurder dan andere thee, maar wel stukken beter. Daar gaat het om.’

De tweeduizend maaltijden die wekelijks in restaurant Kweek worden geserveerd, bestaan voor negentig procent uit lokale producten. ‘Ons vlees komt uit de Bommelerwaard, de biologische kip is van De Lankerenhof in Voorthuizen.

De groenten komen uit Flevoland, de geitenkaas uit Wekerom. En we tappen Kleiburg bier, dat we zelf brouwen in Amsterdam. Een deel van de bieropbrengst doneren we aan het Kleiklooster, dat crisisplekken voor jongeren aanbiedt. Ondernemen en goed doen kunnen prima samen gaan.’

Kruft neemt ons mee over de boardwalk, naar de fonkelnieuwe theaterzaal waar ‘40-45, de Musical’ draait. ‘Deze vloerbedekking komt ook van de Floriade, hij was maar een paar maanden gebruikt’, zegt hij, terwijl we verder lopen. ‘Mijn interieurontwerper was niet helemaal gelukkig met deze aankoop, maar ze heeft er toch een mooi geheel van weten te maken.’

We lopen de theaterhal in. Aan het plafond hangt een oud vliegtuig, in de verte staan enkele felrode nazivlaggen tussen oude auto’s. Afgezien van de theaterrekwisieten is alles hier fonkelnieuw. ‘We hebben de afmetingen van de hal afgestemd op de musical’, vertelt Kruft. ‘Eigenlijk zou hij 60 bij 100 meter worden, maar de rijdende decors, led-schermen én tribunes hadden meer ruimte nodig om te draaien, dus hebben we er 75 bij 85 meter van gemaakt.’

Het tijdsbestek waarin de hal werd gerealiseerd, was achteraf gezien gekkenwerk, beseft Kruft. Maar het lukte: ‘De bouw begon in september 2023, in april kon de afwerking beginnen, vijf maanden later was de première. Het was een heftig jaar.’

Dankzij de drieduizend zonnepanelen en een warmteterugwinsysteem is de hal nog energiezuiniger dan de kassen. De keuze voor een vast licht- en geluidsysteem is nog zo’n afweging die zowel commercieel als duurzaam is. ‘Op andere locaties rijden de vrachtwagens met apparatuur af en aan, voor elk nieuw evenement wordt alles opnieuw opgebouwd. Dat is toch onzinnig? Van deze installatie kan iedereen gebruikmaken.’

We lopen naar de backstage-ruimte en passeren een ontzagwekkende trein met grimmige wagons. Langs rekken vol helmen, pruiken en kleding uit de oorlogsjaren lopen we naar buiten, naar de eerste evenementenhal, die in 2016 werd geopend. Het is er druk met bouwvakkers, die de laatste hand leggen aan de verbouwing van de hal – vandaar dus die busjes op het parkeerterrein.

‘We hebben er grote ramen ingezet voor meer daglicht en langs de buitenrand is een verdiepingsvloer met extra ruimtes gemaakt’, wijst Kruft.

‘De hoge stellingkasten langs de wanden dateren uit 1900, ze stonden in een notarieel archief in Rotterdam dat we hebben aangekocht. Hier komen ze mooi tot hun recht. De etikettering hebben we laten zitten, kijk, hier stonden de huwelijksaktes uit 1964. En die oude lampen komen uit een industriële hal. Dat er af en toe een deukje in zit, vind ik juist leuk.’ Leuk is het zeker in de Midden Nederland Hallen. Wij nemen onze hoed af.