No Waste Army strijdt tegen verspilling

De grote hal in Breda is bijna helemaal leeg, maar onlangs werden hier duizenden pakketten met de zaligste houdbare producten ingepakt. Volgens Thibaud van der Steen, medeoprichter van No Waste Army, zijn er alleen al dit kwartaal 26.500 boxen gevuld. Op dit moment ademt de ruimte weliswaar rust, maar achter de schermen werkt zijn team onafgebroken aan de strijd tegen voedselverspilling.

Van der Steen richtte No Waste Army anderhalf jaar geleden samen met drie compagnons op. Sinds de start heeft de organisatie maar liefst 86.000 boxen verstuurd. Daarin zit een wisselend assortiment (veelal) houdbare producten – soep, sap, pasta, maar soms ook kaas – gemaakt van reststromen.

‘We hebben nu 19.500 abonnees die elk kwartaal een box willen ontvangen’, vertelt hij. ‘De naam van onze organisatie zegt het al: wij strijden tegen voedselverspilling. Producten die supermarkten afwijzen vanwege een deukje of een verkeerde maat worden door No Waste Army opgekocht bij boeren. We betalen boeren een eerlijke prijs voor producten die ze anders zouden moeten weggooien.’

Het concept is eigenlijk heel simpel. De producten worden verwerkt tot houdbare artikelen, zoals soepen en sauzen, die vervolgens in de boxen belanden. Wat er uiteindelijk in de box zit, weet je als ontvanger niet van tevoren – dat is immers afhankelijk van de producten die beschikbaar komen. Een leuke verrassing dus. De boxen worden geleverd aan abonnees, maar ook aan Voedselbanken, zoals die van Elburg-Oldebroek.

Johan G. Beun, lid van de ledenraad van Rabobank Noord-Veluwe, zag kansen in dit concept. ‘Ik ben zelf abonnee van de No Waste Army-box en mijn vrouw en ik dachten: hier moeten we wat mee’, vertelt hij. ‘Dit leidde tot een samenwerking tussen Rabobank, No Waste Army en de Voedselbank. Rabobank heeft twee keer drieduizend euro gereserveerd voor de Voedselbanken in Epe en Elburg-Oldebroek’, aldus Beun. ‘De impact is groot, want met dat geld zijn precies die producten gekocht waar per locatie behoefte aan was.’

Henk de Groot van de Voedselbank Elburg-Oldebroek beaamt dat. ‘We kregen spruiten, sinaasappelsap, broccolisoep…bijzonder welkom. Wij hebben de producten verwerkt in de wekelijkse pakketten die we uitdelen aan onze klanten.’

Het succes van de samenwerking smaakt naar meer. Beun hoopt dat het initiatief zich uitbreidt naar andere regio’s. ‘Als dit werkt in Elburg en Epe, waarom dan niet in heel Nederland?’, vraagt hij zich af. ‘We helpen de boeren ermee en als voormalige boerenleenbank is dat een groot goed.’ Hij sprak met leden van de ledenraad uit andere regio’s en kreeg veel enthousiaste reacties. Johan: ‘Misschien kunnen we over een jaar zeggen dat we heel Nederland bedienen, dat zou toch fantastisch zijn?’

Voor Thibaud van der Steen is dat precies de richting die hij op wil. ‘Het zou geweldig zijn als we in heel Nederland actief kunnen worden’, zegt hij. ‘Boeren leveren producten, wij maken er iets lekkers van, Rabobank ondersteunt het en de Voedselbank krijgt het geleverd. Op deze manier draagt iedereen z’n steentje bij en maken we gezamenlijk impact.’

De boxen van No Waste Army bevatten gemiddeld dertien producten. ‘Dat mensen nooit precies weten wat ze krijgen, maakt het verrassend en leuk’, lacht Van der Steen, die een peer met een klein beetje schade laat zien. ‘Deze jongen bijvoorbeeld zit binnenkort misschien wel in een fles sap.’

Behalve voor de abonnees is er ook een belangrijke rol weggelegd voor bedrijven en organisaties. Van der Steen vertelt dat No Waste Army de afgelopen maanden regelmatig is benaderd door bedrijven die willen aanhaken. ‘Het zou kunnen dat we volgend jaar op nog grotere schaal gaan leveren aan Voedselbanken’, zegt hij. ‘De vraag is er zeker.’

Van der Steens energie en visie zijn aanstekelijk. No Waste Army is niet zomaar een bedrijf, het is een beweging. ‘We strijden tegen voedselverspilling en willen iedereen erbij betrekken’, zegt hij. ‘Mensen willen zich ook strijder tegen voedselverspilling kunnen noemen. En dat is precies wat wij ze bieden.’

De impact van No Waste Army reikt verder dan alleen de boxen. Door boeren te betrekken bij hun missie, worden telers geholpen met de verkoop van producten die anders niet op de markt zouden komen. ‘Het is bizar dat we voedsel weggooien omdat het niet mooi genoeg is’, aldus Van der Steen.

‘Het is pure verspilling, helemaal als je bedenkt dat er heel veel mensen zijn met honger. Maar tegelijkertijd is het ook nadelig voor boeren. Dat zij hun producten nu alsnog kwijt kunnen en wij hun er een goede en eerlijke prijs voor kunnen geven, is óók weer win-win. Het is in feite ook hoe No Waste Army ontstaan is. Tijdens de coronacrisis zag ik op het nieuws hoe boeren en telers met hun producten bleven zitten, omdat het dagelijks leven tot stilstand was gekomen. Ik heb mijn vrienden Frank en Jacco, die net als ik door de pandemie thuis zaten, uitgenodigd en gezegd: laten we iets doen om die mensen te helpen.’

De ambitie van No Waste Army ambitie reikt verder dan Nederland. Ze krijgen al vragen uit België. ‘Misschien is het een kwestie van tijd voordat we daar ook actief worden. Hoe dan ook staan we nog maar aan het begin van wat we kunnen bereiken.’

Het concept trekt ook steeds meer media-aandacht. Zo werd Van der Steen recentelijk uitgeroepen tot Foodheld 2024. Deze prijs eert pioniers die zich inzetten voor een eerlijker, duurzamer en bewuster voedselsysteem. ‘Dat voelde echt als erkenning’, zegt hij. ‘Het is bijzonder om te zien dat ons verhaal wordt opgepikt. Onze missie is groter dan alleen boxen verkopen. We willen dat supermarkten producten gaan accepteren die volgens de norm niet ‘perfect’ zijn. Dan verandert het systeem echt.’ Het zou hem niet verbazen als dat moment eerder komt dan gedacht. Ze hebben immers al zoveel bereikt in anderhalf jaar tijd. ‘Onze droom is dat supermarkten zeggen: we willen meedoen’, vervolgt hij. ‘Dan zijn we weer een stap verder.'

Tot die tijd blijft No Waste Army doorgaan met het redden van appels met deukjes, kromme wortels en aardbeien met een plek. ‘Wij willen dat consumenten begrijpen dat perfectie niet nodig is’, zegt Van der Steen. ‘Een appel met een iets afwijkende kleur is nog steeds een heerlijke appel.’