‘Kom van je stoel af en doe iets’

In de knusse woonkamer annex keuken vallen de stoelen rond de tafel op. Het zijn exemplaren uit de jaren vijftig. ‘Toen we hier ruim zes jaar geleden kwamen wonen, hebben we veel tweedehands spullen aangeschaft’, vertelt Marc Bulthuis, duurzaamheidsmanager en onder meer werkzaam bij Fossylfry Fryslân. ‘Aan status en bezit hechten we weinig waarde’, vertelt hij. ‘We willen minder verspillen en meer hergebruiken.’

Hij, zijn vrouw en hun twee kinderen vonden hun droomplek aan het water in Wergea. Daar bewonen ze een relatief klein, maar duurzaam huis van zeventig vierkante meter. Bulthuis bouwde het eigenhandig. ‘Binnen tien maanden had ik het af. In de tussentijd woonden we in een stacaravan. Onze woning is van houtskeletbouw en geïsoleerd met hennep en houtvezel. We hebben achtenveertig zonnepanelen op het dak en sinds kort ook een batterij in huis.’

Kleiner wonen was een bewuste keuze. ‘Hiervoor woonden we in Wapenveld, in een groot huis met een grote lap grond. Al snel kwam het besef dat we niet dertig jaar wilden werken om de hypotheek te kunnen opbrengen. We wilden meer vrijheid.’

Bulthuis dacht na hoe hij zijn ecologische voetafdruk verder kon verkleinen en CO₂ kon besparen. ‘Ik wil meer doen voor de planeet. Veel problemen komen voort uit hoe we als mensheid met de aarde omgaan. Denk bijvoorbeeld aan de opwarming, milieuvervuiling en de uitstoot van CO₂.’ Het gezin besloot van de ene op de andere dag plantaardig te gaan eten. ‘Dat is de snelste manier om direct iets te doen voor het klimaat. Ja, terwijl ik altijd vond dat een maaltijd uit vlees of vis moest bestaan. Maar het bevalt me goed. Ik voel me fitter en ben minder vaak ziek.’

Bulthuis richtte ook zijn eigen bedrijf Dasduurzaam op, waarmee hij ambachtelijke houten moestuinbakken – met houten spijkers – op de markt bracht en energieadviezen geeft. ‘Maar dat eerste staat op een laag pitje. Ook door alle andere klussen. Wel ben ik nog energiecoach.’

Als individu kun je wel degelijk het verschil maken, meent Bulthuis. Het is iets wat hij van huis uit meekreeg. ‘Mijn ouders leerden me dat je onderdeel bent van je omgeving. Wat je doet, maakt uit, zeiden ze. ‘Denk goed na over je keuzes.’

En dat doet hij. Hij beseft dat wat hij doet soms een druppel op een gloeiende plaat lijkt, maar vervolgens haalt hij een uitspraak aan die hij eens las: ‘Als alle vogels een druppel water uit hun bekje laten vallen, kunnen ze een bosbrand blussen. Eén vogel lukt dat niet’. Dat vind ik een heel mooie metafoor voor wat we samen als mensheid kunnen bereiken op het gebied van duurzaamheid, verbetering van de biodiversiteit en het klimaat. De som van alle individuele keuzes bepaalt welke kant we opgaan met de wereld.’

Wel waakt Bulthuis ervoor om met het vingertje te wijzen. ‘Iedereen moet zijn eigen proces volgen. Ik wil een ander niet vertellen wat hij moet doen of laten. Je kunt als persoon invloed uitoefenen door een groene levensstijl. Maar samen sta je sterker’, beseft hij.

Dat ervoer hij toen hij via via in contact kwam met Bouwe de Boer van de Freonen van Fossylfry Fryslân. Het freonen-netwerk bestaat uit honderdveertig bedrijven, scholen, dorpen en andere kleine overheden die op diverse gebieden werken aan verduurzaming. ‘Als je je krachten bundelt rondom thema’s als klimaat, natuur, biodiversiteit, voedsel, verbinding en welzijn kun je meer mensen bewust maken van het belang van duurzamer leven’, meent Bulthuis.

Krachtenbundeling vormt het fundament van het project Fryslân Bloeit. Samen met De Boer bedacht Bulthuis het concept ruim twee jaar geleden. In 2023 vond de eerste Bloeiweek plaats in Wergea. Een week lang stond het dorp bol van de activiteiten. Het ontmoeten van elkaar en het creëren van een gemeenschapsgevoel (mienskip) stonden daarbij voorop. ‘Wat al bestaat versterken. Dat was ons uitgangspunt. Er was bijvoorbeeld al een biodiversiteitsgroep. Die heeft vervolgens wandelingen uitgezet langs een kruiden- en vlindertuin, fruitboomgaard en een kilometerslang lint van bloemen die insecten aantrekken.’

Verder waren er onder andere kookworkshops, een beurs voor tweedehandskleding, een deels vegan weilanddiner en huiskamermuziekfestivals. ‘Elke ochtend namen dorpelingen een duik in het water bij de brug in het dorp. Eén keer waren dat er ruim tachtig. De week was een groot succes’, blikt Bulthuis terug.

Dat het concept werkt, blijkt uit het feit dat er dit jaar Bloeiweken plaatsvinden in meer dan vijfentwintig dorpen in Friesland, waarbij verbinding en duurzaamheid centraal staan. Ook buiten Friesland worden er twee opgezet. En er doen zelfs twee Friese bedrijventerreinen mee. ‘Elke kleine stap is er één naar een gezonder en groener leven. En dat is precies waar ik in geloof’, zegt Bulthuis. ‘Bundel je krachten. Kom van die stoel af en doe iets!’

Hij wijst in dit verband op de ‘cirkel van invloed’ die je als mens hebt. ‘Wereldleiders kan ik niet beïnvloeden. Als Trump uit het Klimaatakkoord van Parijs stapt, heb ik daar geen invloed op. Maar met een project als Friesland Bloeit kan ik anderen wel beïnvloeden.’

Als transitiemanager duurzaamheid van het Leeuwarder Bedrijventerrein De Zwette kan hij dat ook. ‘De bedrijven-
vereniging werkt aan vier thema’s: mobiliteit, biodiversiteit, circulariteit en energie. We organiseren bijvoorbeeld gezonde lunches en stimuleren mensen om fossielvrij naar het werk te gaan. Verder organiseren we excursies en wandelingen over het bedrijventerrein om te laten zien hoe je als ondernemer de biodiversiteit kunt vergroten. Dat is opgepakt door een groep die wildmengsels heeft gezaaid en struiken en bomen heeft geplant. Heel mooi!’