‘Het ambachtelijke maakt renoveren zo bijzonder’

Het is druk in de oude haven van Monnickendam, waar Leguit en Roos gevestigd is. Best een idyllische locatie voor een bouwbedrijf. We nemen plaats in de vergaderruimte boven de loods, waar heftrucks af en aan rijden. Vader Klaas Roos steekt van wal. ‘Omdat we telkens uit ons jasje groeiden, is dit al onze derde locatie sinds de oprichting in 1967.’

Hij legt uit waar de bedrijfsnaam vandaan komt. ‘Voorheen werkte ik met de heer Leguit bij het bouwbedrijf Valentijn en de Mol. Toen dit tweetal aangaf ermee te willen stoppen, besloten wij hun bedrijf, dat een goede naam had in restauratiewerk, over te nemen. Leguit was toen zo’n 55, ik kwam nog maar net kijken. Na zijn overlijden besloot ik zijn naam in ere te houden.’

Klaas komt uit een kruideniersfamilie en was blij dat hij de zaak niet hoefde over te nemen. Hij had meer met hout dan met levensmiddelen. Ook zijn zoon Cor houdt van bouwen en timmeren. Al komt dat er nauwelijks meer van sinds hij samen met zijn broer Gideon en zijn zus Simone de directie vormt. ‘Er stroomt hout door onze aderen. Het is de kern van ons bedrijf’, aldus Cor.

‘Baksteen is hard, zwaar en weinig flexibel, met hout kun je alle kanten op. Er zijn zoveel soorten en je kunt het op vele manieren toepassen. Bijkomend voordeel: hout is een natuurproduct en duurzamer dan het gebruik van stenen.’

‘En dan is het ook nog eens een licht product en dat is belangrijk op de veenachtige grond in deze omgeving. De huizen in Marken, Edam, Broek in Waterland, Volendam en Monnickendam zijn niet voor niets grotendeels van hout.’

Leguit en Roos staat bekend om het restaureren en renoveren van monumenten. ‘Vóór 1960 werden gebouwen rücksichtslos platgegooid. ‘Leve de vooruitgang en de modernisering’ was toen de tijdgeest. Gelukkig ziet men tegenwoordig wél de waarde in van historische panden’, aldus Klaas.

‘Het ambachtelijke maakt ons vak zo bijzonder’, vult Cor zijn vader aan. ‘Je moet oog hebben voor detail. Van gevel tot kozijn en van lambrisering tot kastenwand of keuken. Wij restaureren niet alleen de buitenboel, maar ook het interieur en daar komt veel mankracht aan te pas. Om je een idee te geven: voor nieuwbouw geldt dat 30 procent van de kosten naar arbeid gaat en 70 procent naar materiaal, bij monumenten is dat precies andersom.’

Er is volgens Klaas in de loop der jaren veel veranderd in de bouw. ‘Vroeger ging alles met de hand, tegenwoordig is overal een machine voor. Ook zijn er veel regels en procedures bij gekomen. Nu is het verkrijgen van een bouwvergunning sowieso niet iets wat een-twee-drie geregeld is, maar bij een monument is het helemaal een ingewikkelde klus. Voor elk dingetje dat je verandert aan een historisch pand heb je een vergunning nodig. Wat dat betreft ben ik blij dat ik het stokje heb overdragen aan de kinderen.’

Cor lacht. ‘Behalve vergunningen moet je tegenwoordig ook overal certificeringen en keurmerken voor hebben. Je hebt er een dagtaak aan.’ Tegen zijn vader: ‘Maar daar hoef jij je dus niet meer om te bekommeren.’

De noodzaak van duurzaam bouwen was vroeger ook niet aan de orde. Klaas: ‘In ons logo staat dat wij al duurzaam bouwen sinds 1967, maar in die tijd werd daaronder verstaan het behoud van een pand en het hergebruik van materialen. De opwarming van de aarde speelde toen nog geen rol en er was gas in overvloed. Tegenwoordig wordt onder duurzaam óók verstaan dat een gebouw weinig of, nog liever, geen energie gebruikt. Daar ligt bij ons de uitdaging’, aldus Klaas.

Cor noemt als voorbeeld isoleren. ‘Omdat bij een monument vaak de ruimte ontbreekt om isolatiemateriaal tussen de muren of onder het dak aan te brengen, moet je kijken wat er wél mogelijk is. Geen tien, maar – dankzij materiaal met steeds betere isolatiewaarde – slechts vier centimeter dikke isolatie aanbrengen. Beter iets dan niets.’

Een andere mooie vooruitgang is volgens Cor vacuümglas. Dit zeven millimeter dikke glas heeft een betere isolatiewaarde dan het dikkere HR+++ glas. Ook funderingspalen die warmte uit de grond halen, bieden uitkomst, omdat bij een monument vaak de optie ontbreekt voor een buitenunit voor een warmtepomp.

Volgens Cor was het aanbrengen van zonnepanelen op een monument tot voor kort onbespreekbaar, maar daar is men van teruggekomen. Zonnepanelen zijn toegestaan, mits ze enigszins uit het zicht blijven. Klaas: ‘Er mag dan veel veranderd zijn, één ding is hetzelfde gebleven en dat is onze liefde voor het ambacht.’

Tot slot, wonen vader en zoon ook in een monumentaal pand? ‘Natuurlijk. Hier in Monnickendam. We zijn buren en wonen beiden in een rijksmonument. En gelukkig kan ik daar mijn gang gaan, want genoeg te klussen in zo’n huis’, eindigt Cor.