

Zeewier
De toekomst van...Met zeewier kan veel. Het kan gegeten worden door mens en dier, je kunt er kleding mee maken, kunstmest en plastic door vervangen én het kan CO₂ opslaan. Daar komt bij dat er voor de productie geen land en ook geen zoet water nodig is. Dat is het lonkend perspectief van zeewier, volgens Eef Brouwers van brancheorganisatie North Sea Farmers.
Brancheorganisatie North Sea Farmers, met general manager Brouwers voorop, werkt er hard aan om al die beloftes te laten uitkomen. In 2050, zo is het streven, moet er tussen de een miljoen en tien miljoen ton zeewier per jaar in de Noordzee geproduceerd worden. Daarvoor is er tussen de duizend en tienduizend vierkante kilometer aan ‘zeewierboerderij’ nodig.
Wereldwijd wordt er nu zo’n dertig miljoen ton zeewier geproduceerd. Dat klinkt veel, maar is eigenlijk best weinig, vindt Brouwers. ‘In Europa wordt veertig miljoen ton vlees geproduceerd, vijftig miljoen ton plastic en tweehonderd miljoen ton graan. Dus als je van zeewier een goede vervanger wilt maken, heb je veel meer productie nodig.’
‘In Europa staat de productie nog in de kinderschoenen en daarbinnen vervult Nederland nog een kleine rol. De Noren lopen voorop. Hun fjorden bieden een goede, beschutte plek voor zeewierboerderijen. Op zee wieren kweken is een stuk lastiger, maar daar ligt vanwege de ruimte wél een mooie toekomst.’
Proefboerderij
Een pilotproject dat North Sea Farmers samen met een aantal bedrijven en onderzoeksinstellingen uitvoert, moet duidelijk maken hoe er het best geboerd kan worden op de Noordzee. De proefboerderij bestaat uit een aantal rechthoekige vakken van vijfhonderd meter lang en honderd meter breed. In die vakken houden boeien netten op de plaats. Aan de netten groeit in de winter het zeewier. In het voorjaar, zo is de bedoeling, kan er zes ton zeewier geoogst worden.
Daarnaast wordt op de proefboerderij wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het vastleggen van CO₂ in zeewier. Het doel is om tot een officiële ‘blue carbon standaard’ te komen voor CO₂-opslag in wieren. ‘Dan kunnen zeewierboeren wereldwijd die standaard gebruiken en certificaten uitgeven op de carbonmarket.’

Tussen de windmolenparken
Voor Nederland, waar zowel land als zoet water schaarser wordt, is een sector die beide niet nodig heeft, heel interessant. Met name windmolenparken zijn geschikt voor de kweek van zeewier, omdat er tussen de windmolens nauwelijks gevaren wordt. Dat biedt ruimte voor zeewierboerderijen.
De brancheorganisatie wil ervoor zorgen dat de randvoorwaarden dusdanig goed geregeld zijn dat een willekeurige onderneming een zeewierboerderij kan beginnen. ‘Dat is nu nog niet het geval. Je hebt veel vergunningen nodig en de financiering is lastig, want wij hebben het hier over professionele bedrijven die een forse voorinvestering moeten kunnen doen.’
Goede kansen voor de visserij
De visserijsector, die door teruglopende vangsten in zwaar weer verkeert, zou een grote rol in de nieuwe sector kunnen spelen. Het zou mooi zijn als vissers overstappen op zeewier, oppert Brouwers. ‘Of dat ze in de serviceverlening stappen. Er zijn bedrijven nodig die diensten leveren op zee, aan de windmolenparken en alle bedrijvigheid die daar ontstaat, zoals passieve visserij, winning van zonne-energie en getijdenenergie, en natuurontwikkeling. Al deze bedrijven hebben in de toekomst partijen nodig die in actie komen als er problemen zijn. Daar liggen echt goede kansen voor vissers. Ze kennen de zee immers als geen ander.’
Producten van zeewier
Zeewier kan voor veel producten een vervangende grondstof zijn.
Voeding: zeewier wordt verwerkt in sushi, maar ook in hybride vleesproducten. Een deel van het vlees wordt dan vervangen door zeewier om het geheel sappiger te maken
Voer: zeewier is een eiwitrijke grondstof voor veevoer en veevoeradditieven
Biomaterialen: van zeewier worden afbreekbare verpakkingen, bouwmaterialen, textiel en zelfs tampons gemaakt
Biostimulanten: extracten uit zeewier die gewassen veerkrachtiger en resistenter maken, waardoor minder of geen kunstmest of pesticiden nodig zijn

Fotograaf Henk Wildschut reist het hele land door om voor ‘de toekomst van’ duurzame innovaties in beeld te brengen. Aan Rabo &Co vertelt hij hoe hij te werk gaat.
- Auteur: Marijn Kramp
- Fotograaf: Henk Wildschut















