

Hooi
De toekomst van...Melkveehouder Harold Dubbink in Lemele zocht een manier om zijn bedrijf toekomstbestendig te maken, maar wilde niet uitbreiden. Hij wilde zijn bedrijf zo circulair mogelijk maken en ontdekte na veel onderzoek en gesprekken met adviseurs, onder andere van de bank en de provincie, dat hooi de toekomst heeft. Hij investeerde in een grote loods met grasdrooginstallatie, zodat zijn koeien minder eiwitrijk krachtvoer nodig hebben. ‘De melk is lekkerder. Zachter.’
Het eerste wat opvalt als je de hooischuur van Harold Dubbink binnenstapt, is de heerlijke geur van vers hooi. ‘Die geur tovert elke ochtend een big smile op mijn gezicht’, zegt Dubbink, melkveehouder in het Overijsselse Lemele en sinds 2019 eigenaar van een hooischuur met grasdrooginstallatie.
Er zijn er niet veel van in Nederland, in elk geval niet van dit formaat – de loods is 65 bij 25 meter. Het was dus zeker geen kwestie van ‘bedenken en neerzetten’.
Maandenlang onderzoek
‘Nee, het heeft wel wat voeten in aarde gehad’, vertelt Dubbink. ‘Het gras dat koeien eten, wordt aangevuld met krachtvoer dat rijk is aan eiwitten. Die eiwitten zijn duur. Ik wilde graag snoeien in de kosten en zelf zorgen voor meer eiwitten in de voeding.’
‘Bovendien wilde ik investeren in de gezondheid van de koeien én in duurzaamheid. De stikstofdiscussie heeft ervoor gezorgd dat de politiek ook minder eiwit in krachtvoer wil, stikstof is immers een belangrijk bouwelement voor eiwit. Het meeste eiwit bestaat ook nog eens uit soja die van ver moet komen, dat is ook niet bepaald duurzaam.’
Maandenlang zat Dubbink achter de computer om onderzoek te doen naar de mogelijkheden en hij ontdekte dat hooi de ideale oplossing was. ‘Gras bevat van zichzelf veel eiwit, en dat hoef je dan dus niet aan te kopen. Maar gras dat je natuurlijk droogt, verliest heel veel van zijn voedingswaarde. Voor gras dat je inkuilt, geldt hetzelfde. En daarbij wordt het gras altijd wat zurig door fermentatie, het ligt te broeien onder dat zeil. Dat proef je trouwens ook in de melk.’

Dakwarmte
Het moest een kunstmatige grasdrooginstallatie worden. Dubbink zag tijdens een gezinsvakantie in Oostenrijk met eigen ogen hoe goed dit werkte. ‘Iedereen was enthousiast: de provincie, de adviseurs die ik aantrok, maar ook andere boeren.
Toen de installatie er na vier jaar stond, kwamen agrariërs uit het hele land kijken. Na die van ons zijn er nog meer hooidrogers in Nederland gekomen. Ik vind het leuk om die boeren een beetje wegwijs te maken. Ik heb veel zelf moeten leren. Het is niet zo dat je gras in de twee droogbakken gooit en de loods uitloopt. Het gras gaat er laag voor laag in, en de lucht moet de juiste temperatuur en luchtvochtigheid hebben. In het begin heb ik op handen en voeten door die bak gelopen omdat ik ergens te veel lucht voelde stromen.’
Geen energievreter
Je zou denken dat een dergelijke grasdrooginstallatie energie vréét, maar dat is niet zo. Om de lucht op te warmen, wordt gebruikgemaakt van dakwarmte. ‘Het stalen dak houdt veel warmte vast, en onder de balken in het dak zijn houten platen aangebracht. Hierdoor is een luchtkanaal gecreëerd, waardoor de warme lucht naar een grote ventilator wordt geleid. Onder in de bakken liggen netten, daar blaast de ventilator het gras geleidelijk door droog.’
De innovatieve en duurzame oplossing is een groot succes. ‘De melk is ook lekkerder. Zachter. Eigenlijk is hooi dat je op deze manier droogt nog steeds gras. Dat zie je ook aan de kleur. In tegenstelling tot ander, geelbruin hooi is dit prachtig groen.’
Hooimelk voor elk
Als koeien alleen hooi en vers gras eten, heet hun melk ‘hooimelk’.
Met een droogtechniek als die van de familie Dubbink kan hooimelk wordt geproduceerd
In o.a. Oostenrijk en Duitsland is ‘Heumilch’ een duurzaam keurmerk
Hooimelk bevat meer gezonde vetzuren dan gewone melk en is dus gezonder
Inmiddels heeft Harold Dubbink met andere agrariërs een hooimelkvereniging opgericht, om samen hooimelk op de markt te brengen

Fotograaf Henk Wildschut reist het hele land door om voor ‘de toekomst van’ duurzame innovaties in beeld te brengen. Aan Rabo &Co vertelt hij hoe hij te werk gaat.
- Auteur: Suus Ruis
- Fotograaf: Henk Wildschut















