

Biogas
De toekomst van...Het mestoverschot een probleem? Allerminst, vindt voormalig melkveehouder Frank van Genugten uit Sint-Oedenrode. Zes dagen per week haalt zijn bedrijf Groenewoud Gas bij achttien lokale boeren verse mest op om er biogas van te maken. Daarmee voorziet hij jaarlijks 950 huishoudens van groen gas, zónder de aarde op te warmen. ‘Eigenlijk zou elk dorp twee biogasinstallaties moeten hebben.’
Sinds het Russische aardgas in de ban ging en de Groningse gaskraan werd dichtgedraaid, rijden de bussen af en aan bij Groenewoud Gas in Sint-Oedenrode. Ministers, europarlementariërs, boeren, bankiers, mestverwerkers uit binnen- en buitenland: allemaal willen ze zien wat Van Genugten voor elkaar krijgt met koeienmest. De boerenzoon blijft er nuchter onder: ‘Na een lange periode van tegenwind heb ik nu de wind mee.’
Hij werd zelfstandig melkveehouder in 1998, maar toen hij zo’n tien jaar aan het boeren was, begon hij te piekeren over de toekomst. ‘Veel boeren breidden in die tijd hun veestapel uit. Ik dacht: straks zitten we met een enorme berg mest; stel nou dat ik daar biogas van kan maken? Biogas is een duurzame energiebron, want er komen geen broeikasgassen vrij’, legt hij uit.
Hij ontdekte dat hij qua locatie niet beter kon zitten: Sint-Oedenrode heeft per hectare het grootste mestoverschot van Nederland. Bovendien liep er al een gasleiding van netbeheerder Enexis onder zijn land.
Sprong in het diepe
Van Genugten begon aan een lange weg van vallen en opstaan. ‘Eerst wilde ik het biogas omzetten naar groene stroom, maar dan bleef er maar veertig procent van de energie over. Daarop besloot ik te onderzoeken of je biogas kon opwerken tot de kwaliteit van fossiel gas, maar dan zonder de nadelen.’ Dat bleek te kunnen.
In 2021 waagde hij de sprong en investeerde hij in een biogasinstallatie die hij in Duitsland had gezien. ‘Het vergisten van koemest is een natuurlijk proces, dat plaatsvindt in een gesloten silo. Het methaangas wordt afgevangen en opgewaardeerd, waarna het rechtstreeks het gasnet in stroomt’, vertelt hij.

Tafel van koemest
Maar de koemest levert nog meer op, vervolgt Van Genugten. ‘Ook de CO² wordt eruit gefilterd; de vloeibare vorm die wij produceren, is zo zuiver dat hij zelfs gebruikt mag worden voor frisdrank of als voeding voor kasplanten. De minerale stikstof wordt een kunstmestvervanger, die chemische kunstmest overbodig maakt. Ook dat is goed nieuws, want de kunstmestindustrie is de grootste gasverbruiker van Nederland. En van de substantie die dan nog overblijft, persen we biobased bouwplaten. Binnenkort staat hier een tafel van koemest.’
De tweede grote uitdaging die Van Genugten overwon, was geen technische, maar een sociale: het overtuigen van boeren om voor ten minste zes jaar met hem in zee te gaan. ‘De meesten moesten even wennen aan het idee, voor hen was samenwerken met een mestverwerker nieuw. Maar de achttien boeren met wie ik een contract afsloot, zijn daar nu heel blij mee: ze voldoen ruimschoots aan alle nieuwe eisen. Ik heb nu zelfs een wachtlijst.’
Genoeg koeien
Van Genugten hoopt dat alle Nederlandse dorpen in de toekomst eigen biogasinstallaties krijgen. ‘De overheid wil dat we in 2030 twee miljard kuub groen gas produceren. Als alle woonhuizen tegen die tijd een hybride warmtepomp hebben hangen naast hun cv-ketel, besparen ze zeventig procent op hun gasverbruik – dan is die twee miljard kuub biogas precies genoeg om alle huishoudens van schoon gas te voorzien. Er is nog één andere voorwaarde om dit plan te laten slagen’, besluit de ondernemer, ‘er moeten wel genoeg koeien overblijven.’
Van verse mest naar biogas
Groenewoud Gas in Sint-Oedenrode produceert sinds 2021 biogas van de koeienmest van achttien melkveehouders uit de omgeving.
De mest wordt zes dagen per week opgehaald bij de boeren, om zo veel mogelijk gas te behouden
2.000 koeien zorgen samen voor genoeg gas voor het jaarverbruik van 950 huishoudens
Door de mest op deze manier te verwerken, wordt 95 procent minder broeikasgas uitgestoten en 65-70 procent minder ammoniak
Voor een melkveehouder is een eigen biogasinstallatie interessant vanaf 500 koeien

Fotograaf Henk Wildschut reist het hele land door om voor ‘de toekomst van’ duurzame innovaties in beeld te brengen. Aan Rabo &Co vertelt hij hoe hij te werk gaat.
- Auteur: Laura van der Burgt
- Fotograaf: Henk Wildschut















