‘Het voorkomen van voedselverspilling is onze missie’

Onethird ontwikkelt de technologie die voorspelt hoe lang een aardbei, tomaat, blauwe bes of avocado nog goed blijft. Al in de hal van het pand van OneThird op het Kennispark in Enschede staat een avocadoscanner opgesteld.

Als je de vrucht er tegenaan houdt, maakt het apparaat een optische scan en vertelt het je hoe het zit met de staat van de avocado: meteen opeten, perfect voor salade, goed voor guacamole of laat nog maar een weekje rijpen.

Eigenlijk ontwikkelde OneThird de technologie vooral voor telers, groothandels en retailers, vertelt oprichter en CEO Marco Snikkers.

‘Maar we kregen steeds vaker de vraag om iets te ontwikkelen waar klanten in de winkels wat mee konden. Die knepen namelijk steeds in avocado’s om de rijpheid te checken, waardoor supermarkten aan het eind van de dag vier procent van die beurs geknepen avocado’s weg konden gooien. Zonde.’

Begin vorig jaar, vlak voor de innovatiebeurs CES in Las Vegas, was het prototype gereed. ‘Daar werd het meteen één grote hit’, zegt Snikkers.

‘We kregen een innovation award en veel media-aandacht. Om het apparaat vervolgens goed te testen, hebben we ’m neergezet bij de Jumbo in Oldenzaal. Die maakten er een TikTok-filmpje van.’

‘Normaal krijgen hun filmpjes vijftig likes, maar onze scanner kreeg ruim een miljoen views. Gevolg: RTL, RTV Oost en alle kranten kwamen eropaf. Onze eerste klant zat in Zwitserland. Zelfde verhaal, die kregen zelfs vijf miljoen views. Daarna volgden Duitsland en Scandinavië. Overal ging het los.’

Marco Snikkers werd in 1973 geboren in Borne. ‘Ik kom uit een ondernemersfamilie. M’n opa en ook mijn ouders stonden met ondergoed en nachtkleding op de markt. In de vakanties mocht ik altijd met opa mee, dat vond ik geweldig. Makkelijk was het niet, de risico’s van het marktbestaan maakte ik van dichtbij mee. Maar ondernemen zat altijd al in m’n bloed.’

Zelf koos hij aanvankelijk voor een studie natuurkunde. ‘De rode draad in mijn hele carrière is eigenlijk: problemen oplossen door middel van technologie.’ Hij werkte met high speed lasers en spectroscopie: stoffen onderzoeken met behulp van licht.

In 2018 werd zijn interesse gewekt door voedsel. ‘Voedsel heeft drie grote thema’s: veiligheid, beschikbaarheid en verspilling. Daarbij stuitte ik op iets raars: aan de ene kant hebben we te weinig om iedereen te kunnen voeden, maar aan de andere kant gooien we een derde weg, omdat het bedorven is. Dat moet op te lossen zijn, dacht ik.’

Het probleem doet zich vooral voor bij groente en fruit, ontdekte hij. ‘Doordat het beperkt houdbaar is en je het niet kunt conserveren. Fruit is wat het is; zodra het is geplukt, start de race tegen de klok om het op tijd bij de consument te krijgen. Daarbij gaat zo’n vijftig procent verloren, wat veel geld kost.’

Een van de oorzaken: niemand weet hoe lang de producten precies houdbaar zijn. ‘Als je dat wel had geweten, had je dan andere keuzes gemaakt?, vroeg ik distributeurs. Ja, uiteraard, kreeg ik als antwoord. Toen is het zaadje geplant.’

Snikkers zei z’n goede baan vaarwel en verkoos de onzekerheid van een start-up. ‘We zien dit echt als een missie’, zegt hij. ‘Die is: voedselverspilling tegengaan. Ik doe dit uit passie, wilde wat betekenen voor de wereld.

‘Ik wil niet bij een bank of verzekeraar werken, maar ik wil iets doen wat het verschil maakt. We lezen toch allemaal in de krant over CO₂-uitstoot en voedselverspilling?’

‘Veel mensen halen daar de schouders over op, maar zo zit ik niet in elkaar. Ik heb twee dochters en hoe moet het met hun toekomst? Er werken nu twaalf mensen bij ons en de reden dat ze bij óns werken is voor een belangrijk deel die missie.’

OneThird concentreert zich vooralsnog vooral op aardbeien, tomaten, blauwe bessen en avocado’s. ‘Eerst deze vier soorten fruit goed onder de knie krijgen, dan kijken we verder’, aldus Snikkers.

De combinatie ondernemen en de techneut uithangen bevalt hem. ‘Je ziet me nooit paperclips verkopen, heb ik altijd gezegd, maar deze combinatie is leuk. Het is maar weinig techneuten gegeven om de vertaalslag van techniek naar commercie te maken, maar ik geniet daar echt van.’

Wat de volgende stap is? ‘Zeg het maar. Scannen met behulp van de telefoon? Een chip in de koelkast die je vertelt hoe je aardbeien ervoor staan?’ OneThird staat nu eigenlijk nog maar in de kinderschoenen.

‘Het is nog wat moeilijk te zeggen, maar ik denk dat we bij onze klanten momenteel zo’n 25 procent van hun verspilling kunnen voorkomen. Bijvoorbeeld door te voorspellen of zo’n blauwe bes vanuit Zuid-Afrika per boot of vliegtuig de reis naar Europa kan maken. Of door op de verpakking de houdbaarheid met een dag te verlengen. Een dag langer in de winkel betekent veertig procent minder derving.’

Stapje voor stapje hoopt Snikkers zijn bedrijf uit te breiden. ‘We gaan nu eerst naar Zuid-Europa. Amerika is ook een optie, want daar is de verspilling nog weer groter dan bij ons, maar voor Amerika moet je helemaal klaar zijn. Daar krijg je één kans en die moet je pakken. Hier bij ons krijg je vaak wat langer de tijd om je product uit te rollen.’

‘We zijn hier nu met z’n twaalven, maar dat moet binnen een jaar verdubbelen. Vergeet niet: we zijn nog steeds verliesgevend. We zijn constant op zoek naar financiers. Zowel de ontwikkeling van het product als het veroveren van de markt heeft tijd nodig. Maar als ondernemer is het geweldig spannend om mee te maken.’