

‘De noordelijkste stad van het zuiden’
InterviewHubert Bruls (59) is al ruim dertien jaar burgemeester van Nijmegen. Een periode waarin de stad groeide, werd beloond voor duurzaamheid, health en hightech economische speerpunten werden en de jaarlijks terugkerende Wandelvierdaagse het grootste toegankelijke evenement van Nederland bleef. ‘Een paar jaar geleden liepen mijn dochters voor het eerst mee. Dat was voor mij de meest bijzondere editie. Ik maakte van dichtbij mee hoe het voor de lopers is, inclusief het vroege opstaan, het verloop van de dag en de opwachting op de Via Gladiola.’
‘In de zomer is het altijd levendig in de stad, met de terrassen en de drukte op de pleinen’, zegt burgemeester Hubert Bruls (59). ‘Daar kan ik echt van genieten. Toch geniet ik het meest in mijn eigen achtertuin, waar het lekker rustig is. In de stad ben ik altijd met mensen in gesprek.’
Nu de Vierdaagse weer bijna van start gaat, is het extra druk in het centrum. ‘Je merkt altijd al een week van tevoren dat er iets in de lucht hangt’, zegt Bruls. ‘Mensen praten erover, er worden tribunes opgezet. Het is vakantietijd, dus veel mensen hebben vrij en het is natuurlijk een enorm feest. Mijn oudste dochter loopt dit jaar mee, dus ik ga het weer van dichtbij volgen.’
Nu er meer weersextremen zijn, gaan er weleens stemmen op om het evenement naar voren te halen. ‘Zolang het weer het belangrijkste discussiepunt is, ben ik blij’, zegt Bruls. ‘Het is geweldig dat de Vierdaagseweek altijd zonder veel wanklanken verloopt. Wandelaars, toeschouwers en feestgangers gaan goed samen. Het verplaatsen van dit evenement is problematisch. Het valt midden in de vakantie. Zowel voor de organisatie als de deelnemers is het moeilijk anders te regelen.’
De Vierdaagse-marsen en -feesten zijn belangrijk voor Nijmegen. ‘In de eerste plaats voor de ondernemers, met name de horeca. Voor hen is het echt een topweek. Die derde week van juli brengt veel geld in het laatje en daarmee helpt het ook de werkgelegenheid. Maar het is ook fijn voor het imago van Nijmegen. Niet voor niets willen bedrijven sponsoren of meedoen. De Vierdaagse is echt een goede ambassadeur voor onze stad.’
European Green Capital
De organisatie probeert de Vierdaagse op een duurzame manier te organiseren. ‘Denk bijvoorbeeld aan het bekerproject’, zegt Bruls. ‘Mensen kopen een beker bij hun eerste drankje en kunnen die omwisselen bij elk nieuw drankje, waardoor er enorm wordt bespaard op afval.’
Het past bij het duurzame beleid van de stad, dat Nijmegen de titel European Green Capital opleverde. ‘Het was een mooie bekroning voor een langdurig streven naar een circulaire economie, aanpassingen met het oog op klimaatverandering en energietransitie’, zegt Bruls. ‘Dit was erkenning, maar ook een stimulans om op die terreinen verder te gaan. Vooral de energietransitie is een nog belangrijker thema geworden. Dat doen we onder andere op kleine schaal door Nijmegenaren thuis adviezen te geven over isolatie en energiebesparing. We zijn dus niet alleen met bedrijven, maar ook met huishoudens bezig om die slag te maken.’
Groeiende stad
Een ander belangrijk punt waar Nijmegen aan werkt, is vergroening. ‘Dat is nodig tegen de hitte en om water af te voeren’, legt Bruls uit. ‘In een stad is het warmer dan op het platteland, dus je moet meer groen hebben om het leefbaar te houden. Vooral in een groeiende stad als Nijmegen.’
In 2000 had Nijmegen ongeveer 150.000 inwoners, nu zijn het er rond de 190.000. ‘Daarom moeten mensen accepteren dat ze minder ruimte hebben’, zegt Bruls. ‘Het heeft bijvoorbeeld gevolgen voor de mobiliteit. Ik rij zelf graag auto, maar fietsers en voetgangers gaan meer voorrang krijgen en het ov wordt gestimuleerd. We kunnen niet onbeperkt parkeerplaatsen neerleggen.’

Triple-helix
De twee campussen in de stad, Noviotech en Heijendaal, waar universiteiten, hogescholen, bedrijven en de gemeente samenwerken, zijn waardevol om de stad aantrekkelijk te houden voor innovatieve bedrijven. ‘Wat we nu nieuw vinden, is over tien jaar oud’, volgens Bruls. ‘Daarom moeten we blijven innoveren en daarbij is de kennis van de universiteiten nodig, maar ook ruimte, zoals een bedrijvencentrum of onderzoeksgebouw. Dat moet de gemeente faciliteren, anders komen nieuwe initiatieven niet naar Nijmegen. Waarom zouden ze?’
De triple-helix samenwerking, ofwel samenwerking tussen kennisinstellingen, bedrijven en overheid, is cruciaal. ‘De Noviotech campus is een succesvol voorbeeld’, meent Bruls. ‘We hebben als gemeente die plek al twintig jaar geleden aangewezen als locatie waar de hightech zich kan ontwikkelen.
Dat kunnen we niet afdwingen, maar wel faciliteren als gemeente. Dat gaat supergoed, met vallen en opstaan. Er zijn bedrijven gekomen die alweer weg zijn, maar ook bedrijven, zoals NXP, die het geweldig doen. Het is inmiddels een van de topcampussen in Nederland. Daarmee worden we internationaal erkend en daar komen weer start-ups, nieuw talent en geld op af.’
Oud & nieuw
Bruls kwam als student in Nijmegen wonen. ‘Ik ben heel even weggeweest, maar was snel weer terug’, zegt Bruls. ‘De combinatie van oud en nieuw, groei en traditie, dat vind ik fascinerend. Het is de noordelijkste stad van het zuiden, het bruist hier, maar het is niet als het westen. Je vindt hier ook rust en kunt snel de natuur in.’
Bruls ziet voor zichzelf als belangrijkste uitdaging de stad veilig en leefbaar te houden, ondanks de groei. ‘Meer drukte is soms ook meer ruzie, meer ongelukken. Ik wens dat Nijmegen een stad blijft voor mensen, die elkaar spreken en tegenkomen. In de wijk, of in het centrum, of op hun werk.’
- Auteur: Arwen Kleyngeld
- Fotograaf: Frank Ruiter















