‘Je bent regisseur van je eigen leven’

HET APPARTEMENT IN Amsterdam dat Eva Eikhout deelt met een huisgenoot, is gezellig en licht. Vanuit een van de ramen kun je, tussen andere huizen door, het IJ zien liggen. ‘Ik ben een paar maanden geleden vanuit Nijmegen naar Amsterdam verhuisd’, vertelt Eva.

‘Ik vond het spannend. In Nijmegen woonde ik samen met mijn beste vriendin Lotte aan de Waalkade. Ik heb er veel vrienden, mijn zusjes wonen er en mijn ouders ook. Ik had een geweldig zorgteam om me heen. Maar ik wilde wel graag in Amsterdam gaan wonen. Ik hou van nieuwe dingen en avontuur.’ Eva besloot er, ondanks de moeilijkheden die een verhuizing met zich meebracht, voor te gaan. ‘Als ik het niet doe, wint mijn handicap. Dat wil ik niet.’

Mensen zijn vaak verbaasd dat Eva Eikhout zo positief in het leven staat. ‘Ze denken dat het uitzonderlijk is om gelukkig te kunnen zijn met mijn handicap. Maar dat is onzin. Geluk staat los van mijn lichaam. Mijn zussen, die wel gewoon armen en benen hebben, zijn niet gelukkiger dan ik ben.’

Ze denkt dat haar liefdevolle jeugd het wel makkelijker heeft gemaakt. ‘Ik ben opgegroeid in een fijn gezin in Groesbeek en heb twee zusjes, Tess en Noor. Mijn basisschool zat twee straten van ons huis. Daar reed ik in mijn eerste elektrische rolstoel naartoe. Daarna ging ik naar de middelbare school in Nijmegen, waar ik op mijn negentiende ook ben gaan wonen. Dat was een geweldige tijd. Van mijn ouders en het UWV kreeg ik een bus die ik zelf met een joystick kan besturen, dus ik kom overal.’

Eva typt intussen razendsnel iets op haar telefoon met het uiteinde van haar linkerbovenarm, waar ze fijne motoriek mee heeft. ‘Ik kan typen, maar ik gebruik Siri ook veel, zodat ik gesproken opdrachten kan geven. Mijn telefoon is mijn beste gadget. Ik maak er schema’s in, kan hulp oproepen en mijn lampen bedienen.’ Eikhout heeft een samenwerking met Apple. ‘Ik krijg hun producten als ik feedback geef over de functies voor mensen met een andere handfunctie, zoals ik. Dat je twee keer snel op een knopje moet drukken om te betalen is voor mij bijvoorbeeld niet handig.’

Eva heeft een zorgteam dat bestaat uit acht meiden. ‘Met mijn persoonsgebonden budget (PGB) heb ik zelf de regie over mijn zorg. Ik heb een onregelmatig leven en het is top dat ik zelf mijn schema’s kan maken. Elke ochtend komt iemand me helpen douchen, aankleden en mijn haar doen. Dan stofzuigen ze nog even of doen de was. Die meiden doen alles wat ik zelf niet kan doen of wat te zwaar is. Gelukkig vinden ze het leuk om te doen.’

Een groot nadeel van het PGB is de bureaucratie, vindt Eva. ‘Ik moet mijn PGB elke twee jaar opnieuw aanvragen. Dan moet ik me door een enorme stapel papieren worstelen. Er gaat enorm veel tijd in zitten. Terwijl er niets aan mijn situatie verandert. Ik krijg niet opeens armen en benen.’ Budget om elke ochtend make-up en haar te laten doen, zit er niet in. ‘Dat is toch gek’, zegt Eikhout. ‘Ik kan het niet zelf, maar ik ben toch ook gewoon een mens. Als ik op pad ga, wil ik er net als andere vrouwen leuk uitzien. Een kwartiertje per dag is toch niet zoveel gevraagd?’

Eikhout werd vijf jaar geleden geselecteerd voor de BNNVARA Academy. ‘Bij de televisie werken leek me altijd al geweldig, maar heel ver van mijn bed. Maar toen ik net klaar was met mijn studie communicatie en multimediadesign, wezen drie verschillende mensen me op de audities voor de Academy. Dat leek me reden genoeg om het te proberen. Ik verwachtte er niks van, maar kwam elke keer een ronde verder.’

Ze moest elke woensdag een item maken. ‘Ik had een team met cameraman en redacteur. Samen bedachten we een onderwerp, zochten mensen en gingen op pad om het te filmen. Soms werd het best goed en soms superslecht. Het was stressvol, maar wel tof om te doen. Ik heb er ongelofelijk veel van geleerd.’

Na de academie ging Eikhout aan de slag bij YUNG-DWDD. Nu werkt ze zelfstandig als presentator, dagvoorzitter en spreker. Daarnaast werkt ze aan een boek bij Lebowski Publishers over grappige en schrijnende situaties waar ze in belandt.

Eva kan nu heel soepel met haar handicap omgaan, maar dat is niet altijd zo geweest. ‘Toen ik zestien was, wilde ik niet meer gehandicapt zijn. De verschillen waren opeens voelbaar. Ik kon niet, zoals anderen, zomaar op mijn fiets springen en ergens heen gaan.’

De tweede dip kwam toen Eikhout begon bij BNNVARA. ‘Ik moest minstens één keer per week op pad. Dan was het handig als er een zorgverlener met me mee ging, maar dat bleek heel lastig te regelen. Ik ben er een half jaar mee bezig geweest, totdat het UWV, bij wijze van uitzondering, besloot dit toe te staan. Iedereen heeft het over inclusie, maar mijn grote kans werd me bijna onmogelijk gemaakt door regeltjes. Het is moeilijk te accepteren dat iemand die wel armen en benen heeft achter een bureau kan beslissen of jij de benodigde hulp krijgt om je droombaan uit te oefenen.’

Gelukkig is het goed gekomen en staat Eva elke ochtend op met zin in haar dag. ‘Bij lezingen vertel ik altijd dat je regisseur bent van je eigen leven. Dat staat helemaal los van een handicap, dat geldt voor iedereen.’