Borstkankeroperaties

Het verhaal van Sirius Medical uit Eindhoven begint in 2013, als student technische geneeskunde Bram Schermers voor zijn afstudeeropdracht onderzoekt of hij borsttumoren kan lokaliseren met magnetisme. ‘Door de preventieve screenings onder vrouwen worden tumoren in een steeds vroeger stadium ontdekt, in vijftig tot zestig procent van de gevallen zelfs nog voordat ze voelbaar zijn als knobbeltje’, legt hij uit. ‘Een operatie is dan gelukkig veel minder ingrijpend, maar voor de chirurg zijn die piepkleine tumoren wel moeilijker te vinden: hoe weet je dan waar je moet snijden?’

De uitdaging waarmee Schermers als student aan de slag ging, vertaalde zich in 2017 in een startup met een veelbelovend product: ‘De Pintuition is een magnetisch pinnetje, dat vóór de operatie met behulp van echografie of röntgen in de tumor wordt geplaatst. Vervolgens gaat de chirurg er in de operatiekamer met een probe – een dunne detectiestaaf – naar op zoek. Op een scherm kan hij tot op de millimeter nauwkeurig zien of hij in de buurt is. Ook hoort hij een piepje dat steeds sneller gaat als hij dichterbij komt.’

De medisch specialisten die de Pintuition hebben getest, zijn lovend. ‘Het werkt snel en simpel; dat zijn twee belangrijke vereisten tijdens een operatie’, vertelt Schermers. Groot voordeel is ook dat de Pintuition gebruikmaakt van magnetisme, en niet van radioactiviteit. ‘Ruim de helft van de Nederlandse ziekenhuizen gebruikt op dit moment nog een radioactieve jodiumbron. Maar die straling kan schadelijk zijn en als zo’n bronnetje per ongeluk zoek raakt, is dat meteen een radioactief incident. Dan moet alles worden stilgelegd.’

Om al deze redenen staat de Pintuition nu op het punt de nieuwe, wereldwijde norm voor borstkankeroperaties te worden (bij vrouwen én mannen overigens, al is die laatste categorie klein). ‘Als techneut dacht ik dat 95 procent van het werk gedaan was toen ik een werkend prototype had. Maar het bleek slechts vijf procent te zijn’, vertelt Schermers nuchter. ‘Mijn romantische idee van een stel jonge gasten die razendsnel de wereld zouden veroveren, bleek totaal niet realistisch. Vooral de EU-certificering is enorm complex.’ Desondanks lukte het Sirius Medical om de Pintuition in drie jaar op de markt te brengen. ‘Dat is ongekend snel, meestal kost dit vijf tot tien jaar.’ Volgens Schermers dankt hij dit vooral aan zijn ervaren medeoprichter en voormalig CEO Hubert Martens, die erop aandrong om het bedrijf in de Brainport-regio te vestigen. ‘Hier vinden we uitstekende testlaboratoria, hoogwaardige ontwikkelpartijen voor soft- en hardware en veel goede arbeidskrachten.’

Inmiddels ontvangt Schermers orders waarvan hij als student nooit had durven dromen. Maar achteroverleunen? Daar is hij de man niet naar. ‘Ik wil de Pintuition ook voor andere operaties geschikt maken. En hoe mooi zou het zijn als we in de toekomst beeldintegratie kunnen toevoegen, waarmee de chirurg supernauwkeurige robotarmen kan aansturen?’ Schermers mag dan student-af zijn en tegenwoordig zelf aan het roer staan bij Sirius Medical, uitgeleerd is hij nog lang niet.