‘Ik tekende mijn ontwerpen op een sigarendoosje’

‘Het is de eerste keer dat ik hier aan tafel zit’, begint Nanne Kooiman, naamdrager van het mechanisatiebedrijf in Andijk. We zitten in de nieuwe vergaderruimte die Annemarie onlangs heeft behangen. ‘Sinds we de fakkel hebben overgedragen aan Wim en Brian hoef ik niet meer te vergaderen.’ Afgelopen jaar vierde het bedrijf zijn 45-jarig jubileum.

Dat Nanne in de machines is gegaan, lag niet voor de hand. ‘Mijn vader was melkveehouder’, vertelt hij, ‘maar de boerderij overnemen was nooit mijn ambitie. Ik had meer met techniek en brommers dan met koeien. Zo monteerde ik een fietsvoorwiel in een mobylette zonder voorwiel. Die ging zo hard dat ik Annemaries vader, van wie ik toen nog niet wist dat hij mijn schoonvader zou worden, in zijn auto voorbij reed.’

Vanaf de dag dat Nanne voor zichzelf begon, waren er klanten. Eerst repareerde hij trekkers en andere landbouwwerktuigen. Later bouwde hij ze ook zelf. Zijn eerste zelfgemaakte machine was een leliespitter en hij werd dealer van agrarische werktuigen. En al die jaren stond Annemarie haar man bij. Ze organiseerde feestjes, maakte schoon en schilderde de kantoren, maar haar voornaamste taak was de boekhouding. ‘Nanne heeft twee rechterhanden, maar typen doet hij met twee vingers. Dat schoot niet op’, aldus Annemarie.

Nanne lacht. ‘Ik ben een doener. Zet mij maar in de werkplaats. Als het moet tot diep in de nacht, want tevreden klanten zijn altijd mijn drijfveer geweest.’ Zoon Wim knikt. ‘Dat is, naast de technische kennis natuurlijk, wat ik van mijn vader heb geleerd. Dat de klant, en niet geld verdienen, op nummer één staat.’

Wim werkt sinds 2011 fulltime in het bedrijf en werd in 2018 mede-eigenaar. ‘Ook ik ben een techneut en ging vroeger langs de deur met de vraag of mensen iets te repareren hadden. Zonder garantie dat ik die grasmaaier daadwerkelijk weer aan de praat zou krijgen.’ Voordat Wim in het bedrijf kwam, voerden vader en zoon een goed gesprek. Hoe zagen ze de toekomst? ‘Simpel samengevat’, vervolgt Wim, ‘mijn vader wilde minder en ik wilde niet méér. Dus stopten we met trekkers en tuin- en park­machines en zijn we ons gaan specialiseren in vollegrondgroenteteelt.’

Dan krijgt Brian het woord. ‘We zijn actief in Nederland, België en Duitsland, maar ook telers uit andere Europese landen en zelfs Chili, China en Canada weten ons te vinden.’ Voor Brian verder kan gaan, valt Nanne hem in de rede. ‘Brian mag dan Kooiman heten, hij is geen familie. Het stikt in de omgeving van de Kooimannen. We hebben er hier nog eentje werken. Die is al 42 jaar in dienst.’

Brian lacht. ‘Ik werk hier nu vijf jaar. Wim en ik zijn vrienden sinds de basisschool. Lang hoefde ik er niet over na te denken toen Wim vroeg of ik het team wilde komen versterken. Met mijn financiële achtergrond kan ik echt iets betekenen én kan Annemarie een stapje terug doen. Verder houd ik me bezig met marketing en personeelszaken, zodat Wim zijn hoofd vrij heeft voor het bedenken van technische oplossingen.’

‘Bijna al onze machines zijn maatwerk’, vertelt Wim. ‘Wij passen bestaande machines aan of maken van halffabricaten volwaardige machines. Zo importeren we onderdelen van Ferrari ‒ niet te verwarren met die snelheidsduivels ‒ waar we vervolgens mee aan de slag gaan om een machine te maken die voldoet aan de wensen van de klant.’

Omdat voor telers de beschikbaarheid van personeel een groter probleem is dan vroeger, groeit de behoefte aan arbeidsvervangende machines. De Kooimannen plukken daar de vruchten van. ‘De volautomatische plantmachines doen het goed’, aldus Brian. ‘We hebben er inmiddels ruim dertig draaien bij onze klanten. Zo hebben we een aantal zelfrijdende, volautomatische koolplantmachines, waarmee één man in één keer tien rijen planten kan behandelen. Vroeger kwamen daar twaalf man aan te pas.’

‘De wereld verandert snel’, lacht Nanne. ‘Ik tekende mijn ontwerpen nog op een sigarendoosje of met een krijtje op de grond, tegenwoordig gaat alles in 3D.’ Wim knikt. ‘We werken nu ook met een systeem waarin alles zit: urenregistraties, planning, klanten, leveranciers. Tien jaar geleden hadden we voor alles een apart programma.’

Volgens Brian moet je niet harder, maar slimmer werken wanneer het druk is. ‘Als er een handleiding geschreven moet worden voor een machine, help chatGPT mij daarbij.’

Zoals gezegd heeft de oude generatie dit jaar het bedrijf officieel overgedragen aan de jonge garde. Maar dat betekent niet dat het echtpaar sindsdien achter de geraniums zit. ‘Nee, zeg’, roept Annemarie tijdens de rondleiding door de immense werkplaatsen en loodsen.

‘Eindelijk is er tijd om leuke dingen te doen samen. Daarbij komt dat Nanne nog met de truck door Europa rijdt om machines af te leveren, wel zo prettig, want ik ben er nog niet aan toe om hem hele dagen thuis te hebben, en ik ben druk met van alles en nog wat. Met oma zijn bijvoorbeeld.’