5 min

‘Vliegtuigstoelen op kantoor’

Interview

Er gebeurt al best veel in Groningen op het gebied van circulaire economie. Maar het is los zand en weinig georganiseerd, en dat moet beter kunnen. Kwartiermaker Bart Volkers van Circulair Groningen en zijn mensen helpen daarbij. De organisatie wil circulariteit in het noorden groter maken en vaste gesprekspartner worden van bedrijven, onderwijsinstellingen en overheden. Niet alleen in Groningen, maar ook in Den Haag en in Europa.

LAATST KWAM BART VOLKERS (46) bij het opruimen werkstukken tegen die hij op de basisschool had gemaakt. ‘Die gingen over gewasbescherming, over kernenergie en afvalverwerking. Toen was ik al met het milieu en duurzaamheid bezig’, lacht hij. ‘En eigenlijk is dat nooit overgegaan.’

Na de middelbare school volgde een studie milieutechnologie in Wageningen. ‘Ik merkte dat ik steeds dacht: ‘Hartstikke leuk hoor, al die ideeën, maar hoe gaan we dit organiseren?’ Tussen mijn studiegenoten voelde ik me soms een vreemde eend in de bijt.’ Ook later, in zijn werk bij verschillende ingenieursbureaus, gingen zijn handen jeuken als er weer eens een mooi rapport verscheen. ‘Ik wilde meteen dingen regelen om echt iets te veranderen. En dan werden mijn collega’s zenuwachtig. Nu is het juist mijn kracht dat ik net iets anders denk en handel.’

Kwartiermaker

Een doener, iemand die geen genoegen neemt met mooie woorden, maar de mouwen opstroopt: hup, schouders eronder, we gaan iets dóen: die mentaliteit is precies wat zijn huidige functie vereist. Begin dit jaar werd Circulair Groningen opgericht, een vereniging die het bedrijven en andere organisaties gemakkelijker maakt circulair te gaan werken. En Bart Volkers werd kwartiermaker van die vereniging. Mooie ideeën, mensen en organisaties aan elkaar koppelen en ervoor zorgen dat bedrijven en andere organisaties net een stapje verder komen dan het zoveelste plan en pilot, dat is exact wat hij nu doet.

In 2015 was Volkers al betrokken geweest bij de oprichting van Circulair Friesland. Die organisatie heeft er onder meer voor gezorgd dat leden uit de bouwwereld lokale biobased materialen toepassen. Dat zijn bouwmaterialen die gemaakt zijn van biologisch materiaal, zoals planten. Toen Circulair Friesland ‘stond’, werd het tijd voor Circulair Groningen.

Een volmondig ja

De initiatiefnemers - waaronder Groningen Seaports, de gemeente Groningen, Rabobank en afvalverwerker Omrin - benaderden bedrijven en vroegen iedereen: mis je een overkoepelende organisatie? En, als die er komt, doe je dan mee? Volkers: ‘Het antwoord daarop was een volmondig ja. Binnen een paar maanden hadden we veertig leden én nog eens veertig aspirant-leden.’

Inmiddels zijn alle grote noordelijke kennisinstellingen lid, net als drie Groninger gemeenten en een paar grote woningcorporaties. En bedrijven. De Maripaangroep, Indaver en Bork Groep bijvoorbeeld. Niet de minste namen, maar, zegt Volkers: ‘Ook het midden- en kleinbedrijf is welkom. Visie Partners, Spring Studio en House of Design zijn bijvoorbeeld ook lid, en ook start-ups en zelfstandigen kunnen zich aansluiten.’ Dat betekent niet dat je nergens aan hoeft te voldoen om toe te treden, vertelt Volkers. ‘We verwachten van onze leden dat ze ook echt meer circulair wíllen gaan werken. Daar moeten ze aantoonbaar in investeren; het moet meer zijn dan alleen maar een logo op hun site.’

Het gaat de hele keten aan

Alle leden brengen hun eigen kennis, expertise en netwerk mee. ‘Het gaat erom dat we van elkaar leren, elkaar inspireren en voeden. Laatst hadden we een bijeenkomst voor alleen leden. Voor de vervolgbijeenkomst vragen we al die leden vier of vijf ketenpartners mee te nemen. Zo maken we de beweging groter.’

Circulair werken gaat immers die héle keten aan en daar gaat het vaak mis. ‘Het kan gebeuren dat een bedrijf een bepaald product nodig heeft om circulair te gaan werken, maar dat de toeleverancier dat product niet kan leveren. Of een bedrijf krijgt zijn producten niet gecertificeerd, kan het die dan wel op de markt brengen? En wil de klant er wel voor betalen? Door te delen wat goed gaat, maar ook wat beter kan, kunnen de verschillende organisaties van elkaar leren.’

‘Weverwachtenvanonzeledendatzeechtmeercirculairwillengaanwerken.Hetmoetmeerzijndaneenlogoophunsite’

Aanrechten

Leden van Circulair Groningen maken werk van hun voornemens, zegt Volkers. Zo gebruikt woningstichting Acanthus aanrechten uit oude woningen als ontvangstbalie in haar kantoor, in samenwerking met Opnieuw – dat circulaire kantoorinrichting levert. In de Eemshaven zijn veel bedrijven bezig met het recyclen van plastics. In Sappemeer komt een nieuwe composteerinstallatie waarmee warmte kan worden opgewekt. Afvalverwerker Omrin kijkt, samen met Opnieuw en Groningen Airport Eelde, hoe materialen die overblijven na de ontmanteling van vliegtuigen, opnieuw gebruikt kunnen worden – een vliegtuigstoel op je kantoor, bijvoorbeeld.

Hoe je het wendt of keert: de deadline voor de klimaatdoelen nadert met rasse schreden. In 2030 moet Nederland voor de helft, en twintig jaar later helemáál, circulair zijn. ‘We hebben dus genoeg te doen.’ En daarom: een grote, brede vereniging, die ook landelijk en Europees de stem van de regio vertegenwoordigt. ‘Zo kunnen we onze stempel drukken. We willen gesprekspartner worden voor overheden. Dat bereik je niet met losse bedrijven, maar wel met een serieuze club van honderd organisaties, die bovendien kunnen laten zien wat ze al gedaan hebben.’

De mooiste supermarkt

Groningen is sterk in agro, transport, energie, groene chemie, maar er gebeurt ook veel in de bouw, vertelt Volkers. Neem de bouwers die de grote Jumbo in de Groninger wijk Meerstad neerzetten. De winkel, die begin november open ging, is helemaal circulair gebouwd en zou zomaar tot mooiste supermarkt van Nederland kunnen worden uitgeroepen, denkt Volkers.

Circulariteit wordt steeds gangbaarder en tastbaarder, steeds meer mensen begrijpen wat het betekent, zegt de kwartiermaker, maar er is wel urgentie. Wrang genoeg komt die niet door hard roepen, maar door externe factoren: de gestegen energieprijzen bijvoorbeeld, de stroomnetcongestie, de oorlog in Oekraïne, veranderende regelgeving… ‘Allemaal prikkels voor bedrijven om zich meer met duurzaamheid bezig te houden. Ook zien we dat directieleden nadenken over de vraag: hoe laat ik mijn bedrijf goed achter als ik met pensioen ga? Een echt intrinsieke motivatie dus. Heel mooi.’ <

De portretten bij dit interview zijn gemaakt door Frank Ruiter. Rabo &Co kreeg een kijkje achter de schermen en sprak met Frank over hoe hij te werk gaat en wat hem inspireert.

  • Auteur: Karin Sitalsing
  • Fotograaf: Frank Ruiter

Meer lezen over dit onderwerp?

Wat vind jij van de digitale Rabo &Co?

Wat fijn dat je je mening wilt geven over de digitale Rabo &Co. Daar zijn we heel blij mee.

max. 500 tekens