4 min

Aardappelen

De toekomst van…

In Westmaas in de Hoeksche Waard sorteert en verpakt aardappelhandel Mol al ruim zestig jaar aardappelen voor export naar alle delen van de wereld. Vanwege het nijpende personeelstekort schafte het bedrijf vorig jaar twee optische sorteermachines aan. Een goede investering, zo blijkt. ‘We hebben minder arbeidskrachten nodig en de machines zijn veel sneller en secuurder dan het menselijk oog.’

In de grote loods van aardappelhandel Mol in Westmaas in de Hoeksche Waard hangt een sterke aardelucht. Niet gek, want overal waar je kijkt, zie je stapels pallets vol zakken aardappelen. In het midden van de ruimte staan twee grote machines: de vorig jaar aangeschafte Flikweert Quality Graders. ‘De nieuwe uitleesmachines’, zegt Marco Mol (43), niet zonder trots. De kleinzoon van Bart Mol sr., die het bedrijf in 1959 oprichtte, is sinds 2005 mede-eigenaar.

Het aantal klanten groeit al jaren. ‘Zo’n tachtig procent van de aardappelen exporteren we over de hele wereld’, vertelt hij. ‘Door de sterke bevolkingsgroei, bijvoorbeeld in Afrika, neemt ook de vraag toe. Ons oorspronkelijke pand, tien kilometer verderop, werd te klein. Vier jaar geleden hebben we daarom deze nieuwbouw in gebruik genomen.’

We beklimmen een van de nieuwe machines en kijken neer op een lopende band waarop aardappelen voorbij rollen en door een poortje gaan. ‘Hier passeren de aardappelen een camera die vijf opnames maakt en zo gedetailleerd waarneemt of er afwijkingen zijn’, legt Mol uit. ‘Voorheen werd dat door mensen gedaan. Er stonden dagelijks tot zo’n zes man langs de lopende band die de langskomende aardappels inspecteerden. Maar terwijl de vraag toenam, werd het steeds lastiger om mensen te vinden. Dat gaf veel stress. Vorig jaar besloten we daarom de Quality Graders te kopen. Een forse investering, maar de aanschaf geeft veel rust.’

Henk Wildschut - Bart (links) en Marco Mol bij de nieuwe uitleesmachines.

Snel, secuur en consequent

Behalve dat ze een oplossing zijn voor het personeelstekort maken de machines het proces sneller, secuurder en consequenter. ‘Zo worden ritnaalden vaker en eerder opgespoord’, geeft Mol als voorbeeld. Ritnaalden zijn de larven van de kniptor die in de aardappel eitjes afzetten, vraatschade veroorzaken en gaatjes maken. Mol legt uit dat je dat met het blote oog niet snel ziet. ‘De machine detecteert het wel gemakkelijk, net als groeischeuten, schurft en veroudering. Is daar sprake van, dan wordt de aardappel er automatisch uitgehaald.’

De verbeterde selectie maakt ook dat sommige aardappelen juist binnenboord blijven en gaat zo verspilling tegen. ‘Was er voorheen een lichting aardappelen waar veel slechte exemplaren tussen zaten, dan werd zo’n partij afgekeurd. Dat is nu niet meer nodig.’ Van verspilling is volgens Mol sowieso nooit sprake. Afgekeurde aardappelen worden verwerkt in onder meer veevoer en de aardappelverwerkende industrie.

Weinig mensenhanden

Aan het eind van de band rollen de aardappelen in een kist van waaruit ze worden gewogen en in zakken verpakt. Dat gebeurt al veel langer machinaal. ‘De laatste twintig jaar is er heel veel geautomatiseerd in de aardappelverpakkingswereld’, aldus Mol. ‘Er komen nog maar weinig mensenhanden aan te pas. En dat geldt nu dus ook voor het selectieproces.

Wij waren een van de eerste die ermee begonnen, maar zien om ons heen dat het gebruik van de optische sorteermachine een vlucht neemt.’ Alleen bij de laatste inspectie is er nog één man die alles controleert voordat de aardappelen de zak ingaan. ‘Er is bij ons altijd wel iemand die dat kan doen, ook als we echt helemaal geen personeel meer kunnen vinden’, lacht Mol. ‘We zijn en blijven tenslotte een familiebedrijf.’ <

De toekomst van aardappelen

Het elektronisch sorteren van aardappelen is in opkomst. De optische sorteermachine heeft veel voordelen voor de aardappelsorteer- en verpakkingsindustrie.

  • De machine scheelt vijf tot zes arbeidsplaatsen

  • Afwijkingen en beschadigingen worden veel vaker gevonden dan met het blote oog

  • Aardappelen die niet aan de kwaliteitseisen voldoen, glippen er nauwelijks meer doorheen

  • Minder verspilling: aardappelen worden niet meer afgekeurd alleen maar omdat ze tot een slechte partij behoren.

  • Auteur: Deirdre Enthoven
  • Fotograaf: Henk Wildschut

Meer lezen over dit onderwerp?

Wat vind jij van de digitale Rabo &Co?

Wat fijn dat je je mening wilt geven over de digitale Rabo &Co. Daar zijn we heel blij mee.

max. 500 tekens